{"id":156,"date":"2013-02-28T19:07:33","date_gmt":"2013-02-28T17:07:33","guid":{"rendered":"http:\/\/www.istesaglikdergisi.com.tr\/index.php\/2013\/02\/28\/japonya-ve-kanadaya-dur-denecek\/"},"modified":"2020-10-10T09:40:18","modified_gmt":"2020-10-10T06:40:18","slug":"japonya-ve-kanadaya-dur-denecek","status":"publish","type":"post","link":"http:\/\/www.istesaglikdergisi.com.tr\/index.php\/2013\/02\/28\/japonya-ve-kanadaya-dur-denecek\/","title":{"rendered":"Japonya ve Kanada\u2019ya dur denecek&#8230;"},"content":{"rendered":"<p style=\"text-align: justify;\">Kuzey Kutbu buzullar\u0131ndaki erime, kutup ay\u0131lar\u0131\u00a0i\u00e7in k\u0131sa vadede giderek b\u00fcy\u00fcyen bir tehdit\u00a0olu\u015fturuyor. Kutup ay\u0131lar\u0131n\u0131n ya\u015fam \u015fartlar\u0131ndaki\u00a0bu bozulma bu canl\u0131lar\u0131n her ge\u00e7en\u00a0g\u00fcn azalmas\u0131na neden oluyor. Buna ra\u011fmen\u00a0kutup ay\u0131lar\u0131 \u00fcr\u00fcnlerinin ithalat\u0131 ve ihracat\u0131\u00a0halen s\u00fcr\u00fcyor. D\u00fcnyada kutup ay\u0131lar\u0131nda Kanada\u00a0en b\u00fcy\u00fck ihracat\u00e7\u0131, Japonya ise en b\u00fcy\u00fck\u00a0ithalat\u00e7\u0131 konumunda bulunuyorlar.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Son y\u0131llarda yap\u0131lan ara\u015ft\u0131rmalar, kutup\u00a0ay\u0131lar\u0131n\u0131n say\u0131s\u0131n\u0131n %20 oran\u0131nda\u00a0azald\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6sterirken, D\u00fcnya genelinde\u00a025 bin civar\u0131nda kutup ay\u0131s\u0131n\u0131n kald\u0131\u011f\u0131\u00a0tahmin ediliyor. Uzmanlar, buzullardaki\u00a0erime y\u00fcz\u00fcnden bu say\u0131n\u0131n \u00fc\u00e7te iki ya da\u00a0daha da vahimi d\u00f6rtte \u00fc\u00e7 oran\u0131nda azalabilece\u011fiuyar\u0131s\u0131nda bulunuyor.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Kutup ay\u0131lar\u0131n\u0131n iklim de\u011fi\u015fikli\u011fi nedeniyle\u00a0t\u00fckenme tehlikesiyle kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya\u00a0olmas\u0131, ge\u00e7ti\u011fimiz g\u00fcnlerde ABD h\u00fck\u00fcmetini\u00a0harekete ge\u00e7irdi. D\u00fcnyada bir y\u0131lda\u00a0toplam sat\u0131lan kutup ay\u0131s\u0131 k\u00fcrk\u00fc say\u0131s\u0131 400\u00a0ile 700 aras\u0131nda bulunuyor. Kutup ay\u0131lar\u0131\u00a0\u00fcr\u00fcnlerinde Kanada en b\u00fcy\u00fck ihracat\u00e7\u0131,\u00a0Japonya ise en b\u00fcy\u00fck ithalat\u00e7\u0131 konumunda.\u00a0Bu konuda hassas olan ABD, kutup\u00a0ay\u0131lar\u0131n\u0131 tehlike alt\u0131ndaki t\u00fcrler listesine sokarak\u00a02008\u2019de bu \u00fcr\u00fcnlerin sat\u0131\u015f\u0131n\u0131 yasaklad\u0131.\u00a0\u015eu anda ise Washington S\u00f6zle\u015fmesi\u00a0olarak da bilinen Nesli Tehlike Alt\u0131nda\u00a0Olan Yabani Hayvan ve Bitki T\u00fcrlerinin\u00a0Uluslararas\u0131 Ticaretine \u0130li\u015fkin S\u00f6zle\u015fme\u2019ye\u00a0kutup ay\u0131s\u0131 \u00fcr\u00fcnlerini de sokmak i\u00e7in \u00e7evre\u00a0gruplar\u0131yla beraber \u00e7al\u0131\u015fmalar y\u00fcr\u00fct\u00fcyor.\u00a0S\u00f6zle\u015fme kapsam\u0131nda halen 25.000\u00a0civar\u0131nda bitki ve 5.000 civar\u0131nda hayvan\u00a0ile toplam 30.000 t\u00fcr hayvan ve bitki bulunmaktad\u0131r.\u00a0ABD&#8217;de yap\u0131lan bir ara\u015ft\u0131rma, k\u00fcresel\u00a0\u0131s\u0131nma nedeniyle eriyen buzullar\u0131n tahmin\u00a0edilen h\u0131zda erimeyi s\u00fcrd\u00fcrmesi halinde,\u00a02050&#8217;de kutup ay\u0131lar\u0131n\u0131n \u00fc\u00e7te ikisinin yok\u00a0olaca\u011f\u0131n\u0131 ortaya koydu. Kutup ay\u0131lar\u0131 ya\u015famlar\u0131n\u0131\u00a0buz denizlerinde fok avlayarak\u00a0s\u00fcrd\u00fcr\u00fcyor. Ancak ara\u015ft\u0131rmaya g\u00f6re 30 y\u0131l\u00a0i\u00e7inde, avland\u0131klar\u0131 buz denizlerinin\u00a0%42&#8217;si k\u00fcresel \u0131s\u0131nmaya kurban gidebilir.\u00a0Kutup ay\u0131lar\u0131 i\u00e7in bundan daha k\u00f6t\u00fc bir\u00a0senaryo daha var. ABD Jeolojik Ara\u015ft\u0131rma\u00a0Kurumu\u2019nun haz\u0131rlad\u0131\u011f\u0131 raporda, Kuzey\u00a0Kutbu&#8217;ndaki buzullar\u0131n bilgisayarda olu\u015fturulan\u00a0tahmini modellerden \u00e7ok daha\u00a0h\u0131zl\u0131 erimesi durumunda, kutup ay\u0131lar\u0131n\u0131n\u00a0tahmin edilenden de fazla tehlike alt\u0131nda\u00a0olaca\u011f\u0131n\u0131 belirtiyor.<\/p>\n<p><strong>Kutup Ay\u0131lar\u0131n\u0131 Bekleyen Di\u011fer\u00a0Tehlikeler\u00a0<\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Kutup ay\u0131lar\u0131n\u0131n ya\u015fam\u0131n\u0131 tehdit eden\u00a0en \u00f6nemli fakt\u00f6r global \u0131s\u0131nmad\u0131r. Bilim\u00a0adamlar\u0131 global \u0131s\u0131nma nedeniyle kutup\u00a0ay\u0131lar\u0131n\u0131n beden b\u00fcy\u00fckl\u00fckleri ve yavru\u00a0yapma kapasitelerinin etkilendi\u011fini bulmu\u015flard\u0131r.\u00a0Is\u0131nma nedeniyle kutup ay\u0131lar\u0131n\u0131n\u00a0buz olmadan ge\u00e7irdikleri s\u00fcreler artmaktad\u0131r.\u00a0Donmada bir haftal\u0131k gecikme,\u00a0kutup ay\u0131lar\u0131n\u0131n v\u00fccutlar\u0131ndaki ya\u011f\u0131n yakla\u015f\u0131k\u00a010 kilogram\u0131n\u0131 yakmalar\u0131 anlam\u0131na\u00a0gelmektedir. Bu \u015fekilde a\u015f\u0131r\u0131 zay\u0131flayan kutup\u00a0ay\u0131lar\u0131 yavrular\u0131n\u0131 besleyecek s\u00fct\u00fc \u00fcretememektedir.\u00a0A\u015f\u0131r\u0131 zay\u0131flayan di\u015fi kutup\u00a0ay\u0131lar\u0131 \u00fcremeyi durdurmaktad\u0131r.\u00a0Kutup ay\u0131lar\u0131n\u0131n ya\u015fam\u0131n\u0131 tehdit eden\u00a0ikinci tehlike, kimyasal at\u0131klard\u0131r. \u00d6zellikle\u00a0plastik end\u00fcstrisi at\u0131klar\u0131 kutup ay\u0131lar\u0131n\u0131n\u00a0yedi\u011fi bal\u0131klar\u0131n ya\u011flar\u0131nda toplanmakta,\u00a0bu yolla, onlar\u0131 yiyen ay\u0131lar\u0131n savunma\u00a0mekanizmalar\u0131na zarar vermektedir.\u00a0Kutup b\u00f6lgesindeki petrol arama ve\u00a0\u00e7\u0131karma \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131, \u00f6zellikle yavru kutup\u00a0ay\u0131lar\u0131n\u0131n \u00f6l\u00fcm\u00fcne neden olmaktad\u0131r.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Kuzey Kutbu buzullar\u0131ndaki erime, kutup ay\u0131lar\u0131\u00a0i\u00e7in k\u0131sa vadede giderek b\u00fcy\u00fcyen bir tehdit\u00a0olu\u015fturuyor. Kutup ay\u0131lar\u0131n\u0131n ya\u015fam<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":527,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[6],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"http:\/\/www.istesaglikdergisi.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/156"}],"collection":[{"href":"http:\/\/www.istesaglikdergisi.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"http:\/\/www.istesaglikdergisi.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/www.istesaglikdergisi.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/www.istesaglikdergisi.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=156"}],"version-history":[{"count":2,"href":"http:\/\/www.istesaglikdergisi.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/156\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":485,"href":"http:\/\/www.istesaglikdergisi.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/156\/revisions\/485"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/www.istesaglikdergisi.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/527"}],"wp:attachment":[{"href":"http:\/\/www.istesaglikdergisi.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=156"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"http:\/\/www.istesaglikdergisi.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=156"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"http:\/\/www.istesaglikdergisi.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=156"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}