Turizm sekt\u00f6r\u00fc d\u00fcnyan\u0131n her yerinde g\u00fcn ge\u00e7tik\u00e7e geli\u015fme kaydederek \u00fclke ekonomileri i\u00e7in \u00f6nemli sekt\u00f6rlerin ba\u015f\u0131nda geliyor. D\u00fcnyan\u0131n en h\u0131zl\u0131 geli\u015fen sekt\u00f6rlerinden birisi olan turizmde, uluslararas\u0131 turizm pazar\u0131 b\u00fcy\u00fcrken pazardan en y\u00fcksek pay\u0131 almak i\u00e7in turist \u00e7eken \u00fclkeler aras\u0131ndaki rekabet de giderek art\u0131yor. T\u00fcrkiye\u2019de de milli gelire ve \u00fclke tan\u0131t\u0131m\u0131na olan katk\u0131lar\u0131 ile hizmet sekt\u00f6r\u00fcn\u00fcn \u00f6nemli bir par\u00e7as\u0131 say\u0131lan, yakla\u015f\u0131k 1,7 milyon ki\u015fiye istihdam sa\u011flayan sekt\u00f6rde yap\u0131lan i\u015flerin, y\u00fcksek vas\u0131f ve e\u011fitim d\u00fczeyi gerektirmemesi bir\u00e7ok ki\u015fi i\u00e7in i\u015f hayat\u0131n\u0131n kap\u0131lar\u0131n\u0131n daha kolay \u015fekilde a\u00e7\u0131lmas\u0131n\u0131 da sa\u011fl\u0131yor.<\/p>\n
Turizmin genel \u00f6zelliklerine bak\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda tatil d\u00f6nemleri ve yaz aylar\u0131 gibi mevsimsel olarak i\u015f y\u00fck\u00fcn\u00fcn artt\u0131\u011f\u0131 d\u00f6nemlerde ya da hafta sonu ve gece gibi i\u015fg\u00fcc\u00fcn\u00fcn genelinin \u00e7al\u0131\u015fmad\u0131\u011f\u0131 al\u0131\u015f\u0131lmad\u0131k saatlerde \u00e7al\u0131\u015f\u0131lmas\u0131, sigortas\u0131z ve g\u00fcvencesiz \u00e7al\u0131\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131, birbirinden olduk\u00e7a farkl\u0131 i\u015flerin yap\u0131lmas\u0131n\u0131n getirdi\u011fi i\u015f \u00e7e\u015fitlili\u011fi kar\u015f\u0131m\u0131za \u00e7\u0131kar. Bu sebeplerden dolay\u0131 turizm sekt\u00f6r\u00fc i\u015f kazas\u0131 ve meslek hastal\u0131klar\u0131 a\u00e7\u0131s\u0131ndan dikkate almak gerekir. Her ne kadar hizmet sekt\u00f6r\u00fcnde ya\u015fanan i\u015f kazalar\u0131 ve meslek hastal\u0131klar\u0131 sanayi sekt\u00f6r\u00fcnden az olsa da turizm sekt\u00f6r\u00fc bu konuda \u00f6zel bir aland\u0131r.<\/p>\n
Sekt\u00f6rde Ya\u015fanan Meslek Hastal\u0131klar\u0131<\/strong><\/p>\n Sekt\u00f6re en \u00e7ok g\u00f6r\u00fclen meslek hastal\u0131klar\u0131 kas ve iskelet sistemi ile ilgili hastal\u0131klard\u0131r. Bel kaymalar\u0131, s\u0131rt kaslar\u0131n\u0131n zedelenmesi, bileklerin burkulmas\u0131 ve boyun tutulmas\u0131 kap\u0131 g\u00f6revlileri ve bavul ta\u015f\u0131yan \u00e7al\u0131\u015fanlar\u0131n ba\u015f\u0131na s\u0131k\u00e7a gelir. Kas iskelet yaralanmalar\u0131 \u00e7o\u011fu zaman kayma ve d\u00fc\u015fme sonucunda ya da a\u011f\u0131r kald\u0131rmaktan kaynaklan\u0131r.<\/p>\n Psikososyal ve Ergonomik Riskler Y\u00fcksek<\/strong><\/p>\n Genellikle oteller ve lokantalarda yap\u0131lan i\u015flerde, m\u00fc\u015fterilere do\u011frudan hizmet edildi\u011fi i\u00e7in \u00f6zellikle i\u015flerin yo\u011fun oldu\u011fu saatlerde, yo\u011fun stres ya\u015fan\u0131r. \u00c7o\u011fu zaman m\u00fc\u015fterilerin sab\u0131rs\u0131zlanmas\u0131, yeterli say\u0131da personelin olmamas\u0131 ve i\u015fletme konusunda ya\u015fanan s\u0131k\u0131nt\u0131lar\u0131n m\u00fc\u015fteri taraf\u0131ndan asl\u0131nda hi\u00e7 su\u00e7lar\u0131 olmad\u0131\u011f\u0131 halde kendilerine hizmet eden personele yans\u0131t\u0131lmas\u0131 i\u015fi \u00e7ekilmez hale getirir. Mutfaklarda ve \u00e7ama\u015f\u0131rhanelerde \u00e7al\u0131\u015fma ortam\u0131, y\u00fcksek \u0131s\u0131, nem ve k\u00f6t\u00fc ayd\u0131nlatmadan \u00f6t\u00fcr\u00fc \u00e7o\u011fu zaman k\u00f6t\u00fcd\u00fcr. Sekt\u00f6r genellikle uzun \u00e7al\u0131\u015fma saatleri ve fiziksel g\u00fc\u00e7 gerektiren a\u011f\u0131r \u00e7al\u0131\u015fma ko\u015fullar\u0131na sahiptir. Mevsimsel ve vardiya usul\u00fc \u00e7al\u0131\u015fma dolay\u0131s\u0131yla di\u011fer sekt\u00f6rlerin geneline g\u00f6re farkl\u0131 bir \u00e7al\u0131\u015fma modeli h\u00e2kimdir. Bu nedenle, sekt\u00f6rde \u00e7al\u0131\u015fma \u015fartlar\u0131 ve i\u015fg\u00fcc\u00fcn\u00fcn yap\u0131s\u0131 dikkate al\u0131nd\u0131\u011f\u0131nda \u00f6zellikle psikososyal ve ergonomik risklerin y\u00fcksekli\u011fi g\u00f6ze \u00e7arpar.<\/p>\n Ya\u015fanan \u0130\u015f Kazalar\u0131<\/strong><\/p>\n Mutfak \u00e7al\u0131\u015fanlar\u0131n\u0131n en \u00e7ok maruz kald\u0131\u011f\u0131 kazalar yemek haz\u0131rlarken b\u0131\u00e7akla \u00e7o\u011fu zaman ellerini ve parmaklar\u0131n\u0131 kesmeleridir. Ayr\u0131ca, makine ba\u015f\u0131nda \u00e7al\u0131\u015fan ki\u015finin sa\u00e7lar\u0131 uzunsa makine ile temas\u0131 engellemek i\u00e7in ba\u015fl\u0131k takmas\u0131 ve mutlaka tak\u0131lar\u0131n\u0131 \u00e7\u0131kartmas\u0131 da gerekmektedir. Aksi durumda parmaklar kopmas\u0131 veya cilt s\u0131yr\u0131lmas\u0131 gibi kazalar ile kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya kal\u0131nabilinmektedir. Bu tip keskin aletleri y\u0131kayan bula\u015f\u0131k\u00e7\u0131lar\u0131nda, el kesilmelerini \u00f6nlemek i\u00e7in uygun i\u015f g\u00fcvenli\u011fi eldiveni kullanmalar\u0131 sa\u011flanmal\u0131d\u0131r. \u00d6nemsiz gibi g\u00f6r\u00fcnen kesikler enfeksiyon kapma gibi ciddi sonu\u00e7lar do\u011furabilmektedir. Yanmalar ve ha\u015flanmalar, a\u015f\u00e7\u0131lar, bula\u015f\u0131k\u00e7\u0131lar, di\u011fer mutfak personeli ve \u00e7ama\u015f\u0131rhane \u00e7al\u0131\u015fanlar\u0131 aras\u0131nda daha \u00e7ok g\u00f6r\u00fclmektedir. K\u0131zartma yapmak i\u00e7in tavalarda k\u0131zd\u0131r\u0131lm\u0131\u015f ya\u011flar\u0131n \u00fczerine donmu\u015f yiyecekler d\u00fc\u015ft\u00fc\u011f\u00fcnde veya su tanecikleri k\u0131zg\u0131n ya\u011f\u0131n \u00fczerine geldi\u011finde s\u0131\u00e7ramalar olmaktad\u0131r. S\u0131\u00e7ramalar ve d\u00f6k\u00fclmeler cilde temas ederse ciddi yan\u0131klara neden olabilmektedir. Cilt yan\u0131klar\u0131n\u0131 \u00f6nlemek i\u00e7in \u00e7al\u0131\u015fanlar tehlikeler ve risklere kar\u015f\u0131 bilgilendirilmeli ve uygun ki\u015fisel koruyucu donan\u0131m kullanmalar\u0131 sa\u011flanmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n Otellerde y\u00fczey temizli\u011finde kullan\u0131lan kimyasallar ve mutfakta kullan\u0131lan s\u0131v\u0131lar\u0131n (ya\u011f, su vb.) yere d\u00f6k\u00fclmesi kaygan zemin olu\u015fturdu\u011fu i\u00e7in \u00e7al\u0131\u015fan\u0131n kayma ve d\u00fc\u015fme riskini artmaktad\u0131r. Bu nedenle yap\u0131lan i\u015fin \u015fekline g\u00f6re, yeri s\u0131k\u0131 tutunan ayak koruyucu i\u015f emniyet ayakkab\u0131lar\u0131 kullan\u0131lmal\u0131 ve uyar\u0131 i\u015faretleri ile tehlike belirtilmelidir.<\/p>\n Ayr\u0131ca, otel temizli\u011finde (odalar, havuz vb.) ve mutfak temizli\u011finde kullan\u0131lan kimyasallar, personel taraf\u0131ndan kullan\u0131l\u0131rken elde tahri\u015fler veya ciltle uzun s\u00fcreli temasta cilt hastal\u0131klar\u0131na neden olabilmektedir. Temizlik ama\u00e7l\u0131 kullan\u0131lan bu kimyasallar\u0131n buhar\u0131n\u0131n solunmas\u0131 ise \u00e7al\u0131\u015fanlarda solunum yolu hastal\u0131klar\u0131na neden oldu\u011fu g\u00f6r\u00fclmektedir. Kimyasallarla \u00e7al\u0131\u015f\u0131lan noktalarda uygun havaland\u0131rma ve personele uygun ki\u015fisel koruyucu donan\u0131m (eldiven, maske vb.) verilmelidir.<\/p>\n \u00c7al\u0131\u015fanlar\u0131n so\u011fuk depolara girdikten sonra kap\u0131n\u0131n kapanma riskine kar\u015f\u0131 \u00f6nlemler al\u0131nmal\u0131d\u0131r. \u00c7\u00fcnk\u00fc kimseden habersiz i\u00e7eri giren bir personelin i\u00e7eride kalmas\u0131 durumda donma sonucu \u00f6l\u00fcm ger\u00e7ekle\u015febilmektedir. Bu nedenle, bu dondurucular\u0131n kap\u0131lar\u0131, i\u00e7eriden de a\u00e7\u0131labilecek \u015fekilde tasarlanmal\u0131 ve acil durumlar i\u00e7in alarm sistemleri i\u00e7eriye yerle\u015ftirilmelidir.<\/p>\n Turizm sekt\u00f6r\u00fcnde ise hijyenik ortamlar\u0131 yaratmad\u0131\u011f\u0131n\u0131z s\u00fcrece i\u015f yapman\u0131z neredeyse olanaks\u0131z haldedir. Sa\u011fl\u0131kl\u0131 g\u0131da \u00fcretilmesinden ba\u015flayarak, muhtemel t\u00fcm hizmetlerin hijyenik ve sa\u011fl\u0131kl\u0131 ortamlarda ger\u00e7ekle\u015ftirilmesi m\u00fc\u015fterinin i\u015fletmeyi tercih etmesi ve \u00e7al\u0131\u015fanlar\u0131n sa\u011fl\u0131k g\u00fcvenli\u011finin sa\u011flanmas\u0131nda en b\u00fcy\u00fck nedenlerden biridir.<\/p>\n Al\u0131nabilecek \u00d6nlemler<\/strong><\/p>\n T\u00fcm personel i\u015fe al\u0131nmadan \u00f6nce sa\u011fl\u0131k kontrol\u00fcnden ge\u00e7irilmeli ve kontroller belirli periyotlarla yap\u0131lmal\u0131d\u0131r. Kan testleri ve akci\u011fer filmleri al\u0131nmal\u0131d\u0131r. Hastalanan personele izin verilmeli ve hastal\u0131\u011f\u0131 s\u00fcresince istirahat etmesi sa\u011flanmal\u0131d\u0131r. Personel i\u00e7in uygun yemek yeme ve dinlenme alanlar\u0131 belirlenmelidir. Personel ait soyunma odalar\u0131n tuvalet ve du\u015f imk\u00e2nlar\u0131 sa\u011flanmal\u0131 ve el y\u0131kama, du\u015f alma vb. konularda personel bilin\u00e7lendirilmelidir. Her g\u00fcn du\u015f al\u0131nmal\u0131, y\u0131kanmal\u0131, terlemeyi\u00a0 \u00f6nleyici ve koku giderici deodorant kullan\u0131lmal\u0131d\u0131r. El t\u0131rnaklar\u0131 k\u0131sa olmal\u0131 vedikkatle f\u0131r\u00e7alanmal\u0131d\u0131r. \u00d6zellikle kad\u0131nlar\u0131n bilezik, alyans ve y\u00fcz\u00fck gibi tak\u0131lar\u0131 takmalar\u0131na izin verilmemelidir.<\/p>\n B\u00fct\u00fcn bu s\u0131ralananlara ek olarak personelin ki\u015fisel e\u015fyalar\u0131n\u0131 koyduklar\u0131 \u00f6zel dolaplar\u0131na hi\u00e7bir \u015fekilde yiyecek konulmamal\u0131 ve saklanmamal\u0131d\u0131r. Bu idare taraf\u0131ndan cezaland\u0131rmay\u0131 bile gerektirebilir. Unutulmamal\u0131d\u0131r ki, bu t\u00fcr yiyecekler t\u00fcm ha\u015fereler ve fareler i\u00e7in son derece cazip bir ortam yarat\u0131r.<\/p>\n Her personelin en az 3 tak\u0131m \u00fcniformas\u0131 olmal\u0131 ve giysisi az da olsa kirlendi\u011finde de\u011fi\u015ftirmeye, temizini giymeye zorunlu tutulmal\u0131d\u0131r. Sokak giysileri ile mutfakta serviste \u00e7al\u0131\u015f\u0131lmamal\u0131 ve \u00fcniformalar her g\u00fcn de\u011fi\u015ftirilmelidir.<\/p>\n Hijyen ko\u015fullar\u0131n\u0131 sa\u011flamak i\u00e7in i\u015fletmede ise havaland\u0131rma sistemi filtreleri, gider borular\u0131 ve kanallar ya\u011flardan ve pisliklerden ar\u0131nd\u0131r\u0131lmal\u0131d\u0131r. Mutfakta veya restoranda her t\u00fcrl\u00fc kat\u0131 ve s\u0131v\u0131 ya\u011f\u0131n birikmesi \u00f6nlenmelidir.<\/p>\n Kaynak<\/strong><\/p>\n – Halkbank Kurumsal Sosyal Sorumluluk Projesi, Turizm Sekt\u00f6r Raporu, Nisan 2011<\/p>\n – \u00c7al\u0131\u015fma ve Sosyal G\u00fcvenlik Bakanl\u0131\u011f\u0131 \u0130\u015f Tefti\u015f Kurulu Ba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131, Turizm Sekt\u00f6r\u00fcnde \u00c7al\u0131\u015fma S\u00fcrelerinin \u0130yile\u015ftirilmesi Programl\u0131 Tefti\u015fi Sonu\u00e7 Raporu, Yay\u0131n No: 48<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Turizm sekt\u00f6r\u00fc d\u00fcnyan\u0131n her yerinde g\u00fcn ge\u00e7tik\u00e7e geli\u015fme kaydederek \u00fclke ekonomileri i\u00e7in \u00f6nemli sekt\u00f6rlerin ba\u015f\u0131nda<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":435,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[4],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"http:\/\/www.istesaglikdergisi.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/161"}],"collection":[{"href":"http:\/\/www.istesaglikdergisi.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"http:\/\/www.istesaglikdergisi.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/www.istesaglikdergisi.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/www.istesaglikdergisi.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=161"}],"version-history":[{"count":2,"href":"http:\/\/www.istesaglikdergisi.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/161\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":482,"href":"http:\/\/www.istesaglikdergisi.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/161\/revisions\/482"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/www.istesaglikdergisi.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/435"}],"wp:attachment":[{"href":"http:\/\/www.istesaglikdergisi.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=161"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"http:\/\/www.istesaglikdergisi.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=161"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"http:\/\/www.istesaglikdergisi.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=161"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}