T\u00fcrkiye, deniz ula\u015ft\u0131rmas\u0131 a\u00e7\u0131s\u0131ndan d\u00fcnyan\u0131n en \u00f6nemli ge\u00e7i\u015f b\u00f6lgelerinden biridir. Karadeniz ile Akdeniz aras\u0131ndaki tek deniz ula\u015f\u0131m yolu \u0130stanbul ve \u00c7anakkale Bo\u011fazlar\u0131 ile Marmara deniz vas\u0131tas\u0131 ile sa\u011flanmaktad\u0131r. Bo\u011fazlar\u0131m\u0131zdaki deniz trafi\u011fi, \u00f6zellikle \u0130stanbul Bo\u011faz\u0131 gibi yo\u011fun yap\u0131la\u015fman\u0131n g\u00f6r\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc noktalarda do\u011fal ve yapay \u00e7evre bak\u0131m\u0131ndan \u00e7ok ciddi \u00e7evresel riskler olu\u015fturmaktad\u0131r.<\/p>\n
Bu riskler \u015fu \u015fekilde s\u0131n\u0131fland\u0131r\u0131labilir;<\/p>\n
\u00b7Gemilerin normal operasyonlar\u0131ndan kaynaklanan sintine ve balasat gibi at\u0131klar ile \u00e7\u00f6plerini denize bo\u015faltmalar\u0131,<\/p>\n
\u00b7 Gemilerin legal veya illegal yollardan ta\u015f\u0131d\u0131klar\u0131 tehlikeleri at\u0131klar\u0131n veya maddelerin denize bo\u015faltmas\u0131,<\/p>\n
\u00b7 Kaza durumunda denize petrol veya di\u011fer zararl\u0131 maddelerin yay\u0131lmas\u0131<\/p>\n
Gemilerin ve di\u011fer deniz ara\u00e7lar\u0131ndan denizlerin kirletilmesine neden olan maddeler, \u00f6zellikle uluslarars\u0131 s\u00f6zle\u015fmeler ve deniz kirlenmesini \u00f6nleme kurallar\u0131 g\u00f6z\u00f6n\u00fcnde bulundurularak, a\u015fa\u011f\u0131daki ba\u015fl\u0131klar alt\u0131nda toplanabilir.<\/p>\n
Petrol \u00fcr\u00fcnleri,<\/p>\n
Radyoaktif maddeler,<\/p>\n
K\u00fctle halinde ta\u015f\u0131nan zehirli s\u0131v\u0131 maddeler,<\/p>\n
Paket halinde veya ta\u015f\u0131nabilir tanklarda, y\u00fck konteynerlerinde, vagon veya kamyonlu tanklarda ta\u015f\u0131nan zararl\u0131 maddeler,<\/p>\n
Gemilerin sintine, balast ve tank y\u0131kama sular\u0131,<\/p>\n
Gemi kaynakl\u0131 evsel at\u0131k sular (tuvalet, lavabo, du\u015f ve mutfaklardan gelen sular),<\/p>\n
Gemilerin \u00e7\u00f6pleri.<\/p>\n
Ayr\u0131ca gemilerin limanlarda y\u00fckleme ve bo\u015faltma i\u015flemleri ve temizlik i\u015flemleri s\u0131ras\u0131nda meydana gelen kirlilik en \u00f6nemli kirlilik konular\u0131ndan birini te\u015fkil etmektedir. \u00d6zellikle petrol tanklar\u0131n\u0131n y\u0131kanmas\u0131 s\u0131ras\u0131nda ortaya \u00e7\u0131kan kirlilik b\u00fc y\u00fck problem olu\u015fturmaktad\u0131r. Gemilerin s\u0131ntine sular\u0131n\u0131 denizlere basmalar\u0131, gemilerdeki di\u011fer pis sular\u0131n ve ambar temizleme i\u015flemi s\u0131ras\u0131nda \u00e7\u0131kar\u0131lan \u00e7\u00f6p ve at\u0131klar\u0131n denizlere at\u0131lmas\u0131, kirli balasat sular\u0131n\u0131n denize verilmesi, gemilerin gaz_free i\u015flemlerinden kaynaklanan kirliliklerin verilmesi denizlerin kirlenmesine neden olmaktad\u0131r. Di\u011fer yandan ham petrol ve petrol \u00fcr\u00fcnleri, LNG veya LPG ile kimyasal y\u00fckler ve benzeri y\u00fckleri ta\u015f\u0131yan gemiler Bo\u011fazlar\u0131m\u0131zda \u00f6nemli \u00f6l\u00e7\u00fcde \u00e7evre kirlili\u011fi yan\u0131nda, can ve mal g\u00fcvenliklerini de tehlikeye sokmaktad\u0131r.<\/p>\n
Denizlerde gemilerle yap\u0131lan bu yo\u011fun ula\u015f\u0131m ve y\u00fck ta\u015f\u0131mac\u0131l\u0131\u011f\u0131 beraberinde deniz kazalar\u0131n\u0131n meydana gelmesine neden olmaktad\u0131r. \u00d6zellikle deniz ve deniz canl\u0131lar\u0131 i\u00e7in tehlike olu\u015fturabilecek y\u00fckleri ta\u015f\u0131yan gemilerin kazaya u\u011framas\u0131 yo\u011fun ve etkili kirlenmeye neden olmaktad\u0131r.<\/p>\n
Kaza Sonucu Meydana Gelen Deniz Kirlili\u011fi<\/strong><\/p>\n Deniz kirlili\u011fine neden olan en \u00f6nemli maddelerden biri de akaryak\u0131tt\u0131r. Denizlere akaryak\u0131t s\u00fcrekli olarak gemilerdeki ka\u00e7aklardan akmaktad\u0131r. Bu ka\u00e7aklar az miktarda olduklar\u0131 i\u00e7in genelde eko sistemde \u00e7ok ciddi bir soruna yol a\u00e7mazlar. Hen\u00fcz daha \u00e7ok iyi bilinmeyen bir bakteri taraf\u0131ndan bu az miktardaki petrol zarars\u0131z hale getirilebilir. As\u0131l sorun deniz kazalar\u0131n\u0131n sonucu b\u00fcy\u00fck miktarlarda denize d\u00f6k\u00fclen akaryak\u0131ttan kaynaklan\u0131r. Bu kazalar\u0131n en bilineni 24 Mart 1989’da Alaska’da Prince William Sound’da meydana gelen Exxon Valdez kazas\u0131d\u0131r.<\/p>\n Bu kazada 10 milyon galonluk ham petrol okyanusa d\u00f6k\u00fclm\u00fc\u015ft\u00fcr. Bu kazada da g\u00f6zlendi\u011fi gibi b\u00fcy\u00fck miktarlardaki akaryak\u0131t\u0131n denizlere d\u00f6k\u00fclmesindeki en b\u00fcy\u00fck sorun k\u0131y\u0131larda g\u00f6r\u00fclmektedir. Sahil y\u00fczeyini kaplayan petrol, kum ve ta\u015flarda ya\u015fayan midye gibi deniz canl\u0131lar\u0131n\u0131n oksijene ula\u015fmas\u0131na imkans\u0131zla\u015ft\u0131rd\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in toplu \u00f6l\u00fcmlere neden olurken, deniz y\u00fczeyini kal\u0131n bir tabaka halinde kaplayan petrol, denizle atmosfer aras\u0131ndaki oksijen al\u0131\u015fveri\u015fini engelledi\u011fi i\u00e7in de deniz ekosisteminde sorunlara yol a\u00e7maktad\u0131r ve toksin \u00f6zelli\u011finden dolay\u0131da toplu bal\u0131k \u00f6l\u00fcmlerine sebep olmaktad\u0131r. Y\u00fcksek miktarda petrol sindiren bal\u0131klar, kendileri \u00f6lmese bile besin zincirindeki bir \u00fcst canl\u0131deniz memelileri, deniz ku\u015flar\u0131 ve insanlar taraf\u0131ndan yenildi\u011finde bu canl\u0131da da zehirlenmeye hatta \u00f6l\u00fcme neden olurlar. Exxon Valdez olay\u0131n\u0131n T\u00fcrkiye’deki bir benzeri de 1979 y\u0131l\u0131nda \u0130stanbul Liman\u0131nda patlayan Indepentenda tankeridir. Bu tankerin ta\u015f\u0131d\u0131\u011f\u0131 petrol \u0130stanbul Bo\u011faz\u0131ndan ba\u015flayarak Marmara Denizi’nin b\u00fcy\u00fck bir k\u0131sm\u0131na yay\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Bu kazay\u0131 takiben de Marmara Denizi’nde b\u00fcy\u00fck miktarlarda bal\u0131k \u00f6l\u00fcm\u00fc g\u00f6zlenmi\u015ftir. Sonu\u00e7 itibari ile gemilerden gerek kasti, gerekse de kaza sonucu olu\u015fan kirlili\u011fin giderilmesi; denizlerden s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilir kalk\u0131nma hedefleri do\u011frultusunda kullan\u0131m i\u00e7in \u00f6nem arz etmektedir<\/p>\n Al\u0131nabilecek Tedbirler <\/strong><\/p>\n Kaza \u015fekli ve m\u00fcdahale kabiliyetini belirtmek ve al\u0131nacak tedbirlere karar vermek i\u00e7in en y\u00fcksek riske maruz olanlar tespit edilmelidir.<\/p>\n Denize d\u00f6k\u00fclen maddenin \u00f6zelli\u011fi ve \u00e7e\u015fitli \u00e7evresel \u015fartlardaki davran\u0131\u015f \u00f6zelliklerini tespit edilmelidir.<\/p>\n Denize d\u00f6k\u00fclen maddelerin muhtemel hareketlerini tespit ve tahmin edebilmek i\u00e7in denizdeki r\u00fczgar ve ak\u0131nt\u0131lara dair bilgilerin elde edilmesi<\/p>\n Malzeme ve ekipmanlar\u0131n yerle\u015ftirilmesi i\u00e7in strateji belirlenmelidir.<\/p>\n Denizde toplanacak petrol ve di\u011fer malzemelerin ge\u00e7ici olarak depolanaca\u011f\u0131 alanlar\u0131 tespit etmek ve sonras\u0131 bertaraf usullerini tespit etmek.<\/p>\n M\u00fcdahale operasyonunda kullan\u0131labilecek tekniklerin se\u00e7imini yapmak<\/p>\n Gemilerden kaynaklanan sintine ve balast sular\u0131 i\u00e7in limanlar\u0131m\u0131zda sintine ve balast sular\u0131 alma tesisleri mevcuttur.Ancak bunlar gerekti\u011fi gibi \u00e7al\u0131\u015ft\u0131r\u0131lmal\u0131d\u0131r. Bu t\u00fcr tesislerin say\u0131s\u0131, kapasiteleri ve modernizasyonu sa\u011flanmal\u0131d\u0131r. Yine bir tak\u0131m \u00f6zel sekt\u00f6r kurulu\u015flar\u0131 bu t\u00fcr at\u0131klar\u0131 toplamaktad\u0131r. Ancak bu at\u0131klar\u0131n nereye d\u00f6k\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc veya nas\u0131l bertaraf edildi\u011fi bilinmemektedir. Bunun i\u00e7in bu t\u00fcr tesislerin lisans almalar\u0131 ve s\u0131k\u0131 bir \u015fekilde denetlenmeleri gerekmektedir.<\/span><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" T\u00fcrkiye, deniz ula\u015ft\u0131rmas\u0131 a\u00e7\u0131s\u0131ndan d\u00fcnyan\u0131n en \u00f6nemli ge\u00e7i\u015f b\u00f6lgelerinden biridir. Karadeniz ile Akdeniz aras\u0131ndaki tek<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[10],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"http:\/\/www.istesaglikdergisi.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/171"}],"collection":[{"href":"http:\/\/www.istesaglikdergisi.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"http:\/\/www.istesaglikdergisi.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/www.istesaglikdergisi.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/www.istesaglikdergisi.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=171"}],"version-history":[{"count":1,"href":"http:\/\/www.istesaglikdergisi.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/171\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":374,"href":"http:\/\/www.istesaglikdergisi.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/171\/revisions\/374"}],"wp:attachment":[{"href":"http:\/\/www.istesaglikdergisi.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=171"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"http:\/\/www.istesaglikdergisi.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=171"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"http:\/\/www.istesaglikdergisi.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=171"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}