{"id":184,"date":"2014-10-30T13:44:27","date_gmt":"2014-10-30T11:44:27","guid":{"rendered":"http:\/\/www.istesaglikdergisi.com.tr\/index.php\/2014\/10\/30\/mesleki-deri-hastaliklari-ve-kimyasal-yaniklar\/"},"modified":"2020-10-10T09:27:31","modified_gmt":"2020-10-10T06:27:31","slug":"mesleki-deri-hastaliklari-ve-kimyasal-yaniklar","status":"publish","type":"post","link":"http:\/\/www.istesaglikdergisi.com.tr\/index.php\/2014\/10\/30\/mesleki-deri-hastaliklari-ve-kimyasal-yaniklar\/","title":{"rendered":"Mesleki Deri Hastal\u0131klar\u0131 ve Kimyasal Yan\u0131klar"},"content":{"rendered":"<p>Mesleki maruziyetin (meslek dolay\u0131s\u0131yla kar\u015f\u0131la\u015f\u0131lan fakt\u00f6rlerin) maj\u00f6r sebep oldu\u011fu ya da ortaya \u00e7\u0131kmas\u0131na katk\u0131da bulundu\u011fu herhangi bir deri hastal\u0131\u011f\u0131na mesleki deri hastal\u0131\u011f\u0131 denir. Yayg\u0131n olarak g\u00f6r\u00fclen ve i\u015f ortam\u0131ndan kaynaklanan mesleki deri hastal\u0131klar\u0131, \u00e7al\u0131\u015fanlar\u0131n ya\u015fam kalitesini d\u00fc\u015f\u00fcren hatta meslek de\u011fi\u015ftirmelerine neden olmaktad\u0131r. \u00c7ok say\u0131da sebepten ve her t\u00fcrl\u00fc i\u015f sahas\u0131nda ortaya \u00e7\u0131kabilen mesleki deri hastal\u0131klar\u0131n\u0131n daha etkin tan\u0131s\u0131 ve kontrol\u00fc \u00f6nemlidir.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Mesleki sahada deriyi etkileyen binlerce kimyasal ve zararl\u0131 madde bulunmaktad\u0131r. Bu zarar, bir\u00e7ok farkl\u0131 yoldan ve farkl\u0131 patolojik mekanizmalar\u0131 harekete ge\u00e7irerek ortaya \u00e7\u0131kmaktad\u0131r. Zararl\u0131 mazuriyet tipleri 4 s\u0131n\u0131fa ayr\u0131l\u0131r:<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">\u2022 Mekanik; s\u00fcrt\u00fcnme, bas\u0131n\u00e7, vibrasyon<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">\u2022 Kimyasal; elementler ve kimyasal bile\u015fikler (organik, inorganik ve protein)<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">\u2022 Fiziksel; s\u0131cak, so\u011fuk, radyasyon (UV ve iyonizan)<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">\u2022 Biyolojik; vir\u00fcs, bakteri, mantar ve parazitleri i\u00e7eren organizmalar<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Mesleki deri hastal\u0131klar\u0131n\u0131n herhangi bir uluslararas\u0131 kesin tan\u0131m\u0131n\u0131n olmamas\u0131 kaliteli epidemiyolojik verilerin toplanmas\u0131n\u0131 ve verilerin sa\u011fl\u0131kl\u0131 bir \u015fekilde kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131n\u0131 engellemektedir. T\u00fcrkiye\u2019deki mesleki deri hastal\u0131klar\u0131 ile ilgili epidemiyolojik veriler ise \u00e7ok yetersizdir.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">D\u00fcnyada mesleki hastal\u0131klar aras\u0131nda deri hastal\u0131klar\u0131 ikinci s\u0131rada yer almaktad\u0131r. T\u00fcm mesleki hastal\u0131klar\u0131n % 23-50\u2019sini deri hastal\u0131klar\u0131 olu\u015fturmaktad\u0131r. Her \u00e7e\u015fit i\u015f ortam\u0131nda ve her ya\u015fta g\u00f6r\u00fclen mesleki deri hastal\u0131klar\u0131, en s\u0131k imalat sanayi, g\u0131da \u00fcretimi, metal ve plastik sanayi, motor sanayi ve ormanc\u0131l\u0131k alanlar\u0131nda g\u00f6r\u00fclmektedir.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><strong>En yayg\u0131n g\u00f6r\u00fclen deri hastal\u0131\u011f\u0131:<\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><strong>Ekzema<\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">En s\u0131k kar\u015f\u0131la\u015f\u0131lan mesleki deri hastal\u0131\u011f\u0131 ise ekzemalard\u0131r. Tahri\u015f ekzemalar\u0131 ve alerjik ekzemalar\u0131 olarak ikiye ayr\u0131l\u0131r:<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><strong>Tahri\u015f Ekzemalar\u0131:<\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Sabunlar (%22), \u0131slak i\u015fler (%19.8), petrol \u00fcr\u00fcnleri (%8.7) so\u011futma ya\u011flar\u0131 ve so\u011futucular (%7.8) en \u00e7ok bildirilen sebeplerdir. F\u0131r\u0131nc\u0131lar, kasaplar, yiyecek ve i\u00e7ecek temin edenler, temizlik\u00e7iler, in\u015faat i\u015f\u00e7ileri, \u00e7i\u00e7ek\u00e7iler, g\u0131da \u00fcretimi yapanlar, kuaf\u00f6rler, bah\u00e7ivanlar, mas\u00f6rler, metal i\u015f\u00e7ileri, tamirciler, hem\u015fireler, boyac\u0131 ve matbaac\u0131lar riskli meslek gruplar\u0131 aras\u0131nda yer almaktad\u0131r.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><strong>Alerjik Ekzemalar:<\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Lastik (%23.4), nikel (%18.2), epoksi ve di\u011fer resinler (%15.6), aromatik aminler (%8.6), kromat (%8.1), kokular-kozmetikler (%8) ve koruyucular (%7.3) en \u00e7ok bildirilen etkenlerdir.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Yap\u0131\u015ft\u0131r\u0131c\u0131, dolgu, resin ve plastik \u00e7al\u0131\u015fanlar\u0131, tar\u0131m \u00e7al\u0131\u015fanlar\u0131, \u00e7imento ve in\u015faat i\u015f\u00e7ileri, \u00e7i\u00e7ek\u00e7iler, cam i\u015f\u00e7ileri, grafik i\u015f\u00e7ileri, bah\u00e7\u0131vanlar, deri tabakl\u0131yanlar, boyac\u0131lar, ila\u00e7 ve kimya \u00e7al\u0131\u015fanlar\u0131, lastik ve tekstil i\u015f\u00e7ileri, kiremit ve ah\u015fap i\u015fleri \u00e7al\u0131\u015fanlar\u0131 riskli meslek gruplar\u0131 aras\u0131nda yer almaktad\u0131r.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Tedavide temeli sebep olan maddenin uzakla\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131d\u0131r. Bu uzakla\u015ft\u0131rma sebep olan madde yerine ba\u015fka bir maddenin kullan\u0131lmas\u0131, eldiven, bariyer, krem, yumu\u015fat\u0131c\u0131lar gibi bireysel koruyucu \u00f6nlemler al\u0131nmas\u0131, i\u015f biriminin de\u011fi\u015ftirilmesi ve gerekirse i\u015f de\u011fi\u015fikli\u011fi ile sa\u011flanabilir. \u0130\u015f de\u011fi\u015fikli\u011fine ra\u011fmen olgular\u0131n %25\u2019inde ekzeman\u0131n devam etti\u011fi g\u00f6r\u00fcl\u00fcr.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><strong>Mesleki Kimyasal Yan\u0131klar<\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Deride kimyasal madde sonucu ortaya \u00e7\u0131kan hasar ve h\u00fccre \u00f6l\u00fcm\u00fcne mesleki kimyasal yan\u0131klar denir. Kimyasal maddenin genellikle tek maruziyeti ile yanma, s\u0131zlama, h\u0131zla eritem, b\u00fcller, erozyon ve sonra \u00fclserasyon geli\u015fimi g\u00f6r\u00fcl\u00fcr. Genellikle maruziyetten hemen sonra olur fakat fenoller ve zay\u0131f hidroflorik asit gibi kimyasallar ge\u00e7 reaksiyona da sebebiyet verebilir. En s\u0131k g\u00fc\u00e7l\u00fc asit ve alkaliler, solvent ve gazlarla temas sonucu olu\u015fur. Baz\u0131 kimyasallar yan\u0131klar\u0131n yan\u0131 s\u0131ra sistemik toksisiteye de sebep olabilir.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Genellikle asit yan\u0131klar\u0131 deri proteinlerinin koag\u00fclasyonu ile penetrasyonu \u00f6nleyen bir bariyer olu\u015fumuna, alkali yan\u0131klar\u0131 ise lipid degradasyonu ve ya\u011f asidi sabunifikasyonu nedeniyle daha derin yan\u0131klara sebep olur.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Asit yan\u0131klarda yan\u0131k b\u00f6lge bol su ile y\u0131kanmal\u0131d\u0131r. Sodyum bikarbonat sol\u00fcsyonu kullan\u0131labilir. \u015eiddetli hidroflorik asit maruziyetinde kalsiyum glukonat infiltrasyonu ve inf\u00fczyonu gerekebilir.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Alkali yan\u0131klarda da b\u00f6lge bol su ile y\u0131kan\u0131r. Sirke ve amonyum klorid sol\u00fcsyonu da kullan\u0131labilir.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Yan\u0131klarda tehlikeli b\u00f6lgeden uzakla\u015fmak ve ilk m\u00fcdahale konusunda i\u015f yeri e\u011fitimleri \u00e7ok \u00f6nemlidir. Tedavide acil m\u00fcdahale yap\u0131l\u0131rken sebep olan maddenin tespiti ve maddenin yol a\u00e7abilece\u011fi di\u011fer hasarlar a\u00e7\u0131s\u0131ndan gerekli m\u00fcdahalenin de yap\u0131lmas\u0131 unutulmamal\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><strong>Hastal\u0131klar\u0131n \u00e7\u00f6z\u00fcm\u00fc i\u015fveren ve i\u015f\u00e7inin \u00e7abas\u0131na ba\u011fl\u0131d\u0131r<\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Mesleki deri hastal\u0131klar\u0131nda \u00f6ncelikle tan\u0131 \u00f6nemlidir. Ama bir deri hastal\u0131\u011f\u0131n\u0131n mesleki oldu\u011fundan \u015f\u00fcphelenmek kolay olsa da bunu kesin kan\u0131tlamak ve \u00f6nlem almak zordur. S\u0131k g\u00f6r\u00fclen bu hastal\u0131klar\u0131n tespitinde hekimlere \u00e7ok g\u00f6rev d\u00fc\u015fmekle birlikte \u00e7\u00f6z\u00fcm\u00fc genellikle i\u015fveren ve i\u015f\u00e7inin \u00e7abas\u0131na ba\u011fl\u0131d\u0131r. \u00dclkemizde meslek hastal\u0131\u011f\u0131 denilince ilk akla gelen g\u00f6\u011f\u00fcs hastal\u0131klar\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Mesleki deri hastal\u0131klar\u0131 yayg\u0131n olmas\u0131na ra\u011fmen uzmanlar ve hastalar aras\u0131nda fark\u0131ndal\u0131\u011f\u0131 y\u00fcksek de\u011fildir. Bu durumda mesleki deri hastal\u0131klar\u0131n\u0131n mortalite vemorbiditesinin di\u011fer meslek hastal\u0131klar\u0131 ile kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131r\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda daha d\u00fc\u015f\u00fck olmas\u0131n\u0131n katk\u0131s\u0131 olabilece\u011fini d\u00fc\u015f\u00fcnebiliriz.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Mesleki deri hastal\u0131klar\u0131n\u0131n bir\u00e7o\u011funun mesleki oldu\u011funun fark\u0131nda de\u011filiz. Kapsaml\u0131 \u00f6nleme programlar\u0131; i\u015fveren, \u00e7al\u0131\u015fan, m\u00fchendis, kimyager, end\u00fcstriyel hijyen uzman\u0131, g\u00fcvenlik ve denet\u00e7i personel, sendika temsilcisi, h\u00fck\u00fcmet ajanslar\u0131 ve mesleki sa\u011fl\u0131k hekiminin aras\u0131nda ger\u00e7ekle\u015fecek \u00e7ok kapsaml\u0131 bir yakla\u015f\u0131m ve ortakl\u0131k gerektirmektedir.<\/p>\n<p style=\"text-align: right;\"><strong>Uzm. Dr. Semih G\u00fcder<\/strong><br \/>\n<strong>\u0130stanbul Meslek Hastal\u0131klar\u0131 Hastanesi<\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Mesleki maruziyetin (meslek dolay\u0131s\u0131yla kar\u015f\u0131la\u015f\u0131lan fakt\u00f6rlerin) maj\u00f6r sebep oldu\u011fu ya da ortaya \u00e7\u0131kmas\u0131na katk\u0131da bulundu\u011fu<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":24,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[8],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"http:\/\/www.istesaglikdergisi.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/184"}],"collection":[{"href":"http:\/\/www.istesaglikdergisi.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"http:\/\/www.istesaglikdergisi.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/www.istesaglikdergisi.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/www.istesaglikdergisi.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=184"}],"version-history":[{"count":2,"href":"http:\/\/www.istesaglikdergisi.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/184\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":468,"href":"http:\/\/www.istesaglikdergisi.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/184\/revisions\/468"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/www.istesaglikdergisi.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/24"}],"wp:attachment":[{"href":"http:\/\/www.istesaglikdergisi.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=184"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"http:\/\/www.istesaglikdergisi.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=184"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"http:\/\/www.istesaglikdergisi.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=184"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}