T\u00fcrkiye\u2019nin son y\u0131llarda h\u0131zla b\u00fcy\u00fcyen sekt\u00f6rlerinden\u00a0biri hi\u00e7 \u015f\u00fcphe yok ki dizi sekt\u00f6r\u00fcd\u00fcr. Haftan\u0131n her\u00a0g\u00fcn\u00fc hepimizi ekranlara kilitleyen, i\u015flerimizi yay\u0131n\u00a0saatlerine g\u00f6re ayarlamaya neden olan yerli diziler\u00a0vazge\u00e7ilmezlerimizden biri art\u0131k. \u00d6nce \u00fclke \u00e7ap\u0131nda\u00a0daha sonra ise yurt d\u0131\u015f\u0131nda b\u00fcy\u00fck ilgi g\u00f6ren yerli diziler\u00a0sekt\u00f6r\u00fcn devasa boyutlara ula\u015fmas\u0131na neden oldu.\u00a0T\u00fcrkiye dizi sekt\u00f6r\u00fc \u00f6zellikle Balkanlar, Orta Asya\u00a0ve Arap \u00fclkelerinde art\u0131k ciddi bir s\u00f6z sahibi. Her\u00a0y\u0131l onlarca T\u00fcrk dizisi bu \u00fclkelere pazarlan\u0131yor ve\u00a0g\u00f6sterildi\u011fi \u00fclkelerde b\u00fcy\u00fck ilgi g\u00f6r\u00fcyor. Ancak her\u00a0\u015fey bu kadar tozpembe mi? Dizi sekt\u00f6r\u00fcn\u00fcn olumsuz\u00a0yanlar\u0131 yok mu? \u00d6zellikle haftada bir sinema filmi\u00a0uzunlu\u011funda dizi b\u00f6l\u00fcm\u00fc \u00e7ekilmesinin \u00f6zellikle \u00e7al\u0131\u015fanlar\u00a0a\u00e7\u0131s\u0131ndan ne gibi sorunlara yol a\u00e7t\u0131\u011f\u0131n\u0131 bir ba\u015fka yaz\u0131da ele alabiliriz. Bu yaz\u0131da dizilerin sevimli,\u00a0masum, \u00e7ocuk oyuncular\u0131n\u0131n sekt\u00f6rde yer almas\u0131n\u0131n\u00a0ilerde do\u011furabilece\u011fi sorunlara de\u011finilecektir.<\/p>\n
Dizilerin uzunlu\u011fu ve saatler s\u00fcren\u00a0fazla mesaileri \u00e7ocuklar\u0131 b\u00fcy\u00fcklere\u00a0k\u0131yasla daha fazla etkiliyor. \u0130ngiltere\u2019de \u00e7ocuk\u00a0oyuncular\u0131n 4 saatten fazla sette kalmas\u0131\u00a0yasakken T\u00fcrkiye\u2019de durum farkl\u0131.<\/p>\n
\u00c7ocuklar saatler boyuncu sette kal\u0131yor, verilen\u00a0rol\u00fc en do\u011fru \u015fekilde oynayana kadar\u00a0da \u00e7ok kez tekrar \u00e7ekimler yapmak zorunda\u00a0kal\u0131yorlar. Uzmanlar bu durumun\u00a0\u00e7ocuk oyuncularda ciddi s\u0131k\u0131nt\u0131lar do\u011furaca\u011f\u0131n\u0131\u00a0s\u00f6yl\u00fcyorlar.<\/p>\n
Pedagoglar \u00e7ocukluk d\u00f6neminin \u00e7ok\u00a0hassas ve \u00f6nemli oldu\u011funu, bu d\u00f6nemdeki\u00a0ihmallerin, istismarlar\u0131n telafisinin neredeyse\u00a0imk\u00e2ns\u0131z oldu\u011funu s\u00f6yl\u00fcyor ve\u00a0ya\u015fanan psikolojik sars\u0131nt\u0131n\u0131n etkilerinin\u00a0\u00e7e\u015fitli tedavilerle ve gerekirse ila\u00e7 deste\u011fiyle\u00a0azalt\u0131labilece\u011fini vurguluyorlar. \u00c7ocuk\u00a0oyunculara ve modellere bu ya\u015ftaki\u00a0\u00e7ocuklar\u0131n kald\u0131ramayaca\u011f\u0131 heyecan\u0131n ya\u015fat\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131\u00a0ve gizliden gizliye psikolojik\u00a0bask\u0131 uyguland\u0131\u011f\u0131n\u0131 belirten pedagoglar,\u00a0k\u00fc\u00e7\u00fcklerin daha \u00e7ocukluklar\u0131n\u0131 ya\u015famadan\u00a0bir yeti\u015fkin gibi davranmalar\u0131n\u0131n beklendi\u011fini\u00a0belirtiyorlar. B\u00fct\u00fcn bu uygulamalar\u00a0\u00e7ocuklar\u0131n psikolojisini olumsuz etkiliyor.<\/p>\n
\u00c7ocuklar dizilerde ba\u015frol oynuyor,\u00a0d\u00fczenli \u00e7al\u0131\u015f\u0131yor. \u00c7ocuklar\u0131n fig\u00fcran\u00a0oyuncu olarak birka\u00e7 defa, ya\u015f\u0131na uygun\u00a0do\u011fal sahnelerde oynamas\u0131n\u0131n bir sak\u0131ncas\u0131n\u0131n\u00a0olmad\u0131\u011f\u0131 s\u00f6yleniyor. Fakat d\u00fczenli\u00a0olarak \u00e7ocu\u011fun dizilerde kendi ya\u015f\u0131na\u00a0uygun olmayan sahnelerde oynamas\u0131 \u00e7ocu\u011fun\u00a0psikolojik geli\u015fimi a\u00e7\u0131s\u0131ndan \u00e7ok\u00a0sak\u0131ncal\u0131 olabiliyor.<\/p>\n
Bunun yan\u0131 s\u0131ra \u00e7ocu\u011fun role haz\u0131rlanmas\u0131, \u00e7ekimlerin defalarca tekrarlanmas\u0131\u00a0\u00e7ocuktan beklenmeyecek bir enerji,\u00a0zaman ve emek istiyor. \u00c7ocuk uyuyup\u00a0dinlenmesi, oyun oynamas\u0131, geli\u015fimini artt\u0131rmas\u0131\u00a0gereken zamanlarda, rollerinin\u00a0provas\u0131 ve \u00e7ekimlerine ay\u0131r\u0131yor. Uyku ve\u00a0beslenme d\u00fczeni de\u011fi\u015fiyor, okulunu ihmal\u00a0edebiliyor.<\/p>\n
\u201c\u00d6yle Bir Ge\u00e7er Zaman ki\u201d adl\u0131 dizide\u00a0\u201cOsman\u201d karakterini canland\u0131ran 5,5 ya\u015f\u0131ndaki\u00a0Emir Berke Zincidi\u2019yi g\u00fcncel \u00f6rnek\u00a0olarak herkes konu\u015fuyor.\u00a0Dizideki ailenin sorunlar\u0131n\u0131n a\u011f\u0131rl\u0131\u011f\u0131n\u0131\u00a0k\u00fc\u00e7\u00fck ya\u015fta bir \u00e7ocu\u011fun nas\u0131l yorumlayabilece\u011fi\u00a0medyan\u0131n ve uzmanlar tart\u0131\u015fma\u00a0konusu. Dizi setinde pedagog bulundurulmas\u0131\u00a0bile tart\u0131\u015fmalar\u0131n \u00f6n\u00fcne ge\u00e7emiyor. \u00c7ocuk oyuncu setteki karga\u015faya maruz\u00a0kal\u0131yor. Dizi yetkilileri \u00e7ekimlerin ayr\u0131\u00a0yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 a\u00e7\u0131klasa da, setteki karma\u015fay\u0131\u00a0g\u00f6zleyebilece\u011fi biliniyor.<\/p>\n
\u00c7ocuklar\u0131n ger\u00e7ekle rolleri birbirinden\u00a0ay\u0131rt edemedi\u011fini s\u00f6yleyen uzmanlar o\u00a0ya\u015ftaki bir \u00e7ocu\u011fun a\u011flamas\u0131n\u0131 rol bilincinden\u00a0ayr\u0131 tutmas\u0131na neden oluyor.<\/p>\n
Suskunlar dizisinde rol alan \u00e7ocuklar\u0131n\u00a0taciz ve \u015fiddet sahnelerinden etkilenece\u011fi\u00a0de yine kamuoyunda \u00e7ok tart\u0131\u015f\u0131ld\u0131.\u00a0\u201cSuskunlar\u201ddaki \u00e7ocuk oyuncular; Furkan\u00a0Didim, Emirhan Akbaba, Ula\u015fcan Kutlu,\u00a0Berkcan \u00c7akar\u2019\u0131n canland\u0131rd\u0131\u011f\u0131 \u0131slah evindeki\u00a0\u015fiddet sahneleri \u00e7ok ses getirdi. Taciz\u00a0ve \u015fiddet sahnelerinin \u00e7ocuklar\u0131n psikolojilerini\u00a0bozaca\u011f\u0131 konu\u015fulurken, setin\u00a0oyuncu ko\u00e7u ve pedagoglar\u0131 a\u00e7\u0131klama yapmak\u00a0zorunda kald\u0131.<\/p>\n
Pedagoglar ise \u00e7ocuk oyuncunun ya\u015fad\u0131\u011f\u0131\u00a0travman\u0131n etkilerinin \u00e7ok erken de\u00a0g\u00f6zlenebilece\u011fi ve birka\u00e7 y\u0131l sonra da ortaya\u00a0\u00e7\u0131kabilece\u011finin alt\u0131n\u0131 \u00e7iziyor. \u00d6rne\u011fin\u00a0alt\u0131n\u0131 \u0131slatma, kabuslar g\u00f6rme, yeme ve uyku\u00a0d\u00fczensizlikleri, dal\u0131p gitmeler, duygulan\u0131m\u00a0bozukluklar\u0131, depresyon, i\u00e7ine kapanma,\u00a0geli\u015fimsel gerilik, obsesyon, post\u00a0travmatik stres bozukluklar\u0131, fobiler, ileti\u015fim\u00a0problemleri gibi bir \u00e7ok sorun travma\u00a0sonras\u0131 g\u00f6r\u00fclebiliyor. Yeti\u015fkinlikte de ki\u015filik\u00a0bozukluklar\u0131, madde ve alkol ba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131\u011f\u0131,\u00a0kayg\u0131 bozukluklar\u0131, depresif duygu\u00a0durumu, cinsel bozukluklar gibi bir\u00e7ok\u00a0sorunlar ortaya \u00e7\u0131kabilir.<\/p>\n
\u00c7ocuk \u015f\u00f6hretleri bekleyen di\u011fer bir\u00a0tehlike ise arkada\u015flar\u0131 taraf\u0131ndan olumlu\u00a0olumsuz tepki g\u00f6rmeleri. Bir \u00e7ocu\u011fun sahip\u00a0olaca\u011f\u0131ndan daha fazla har\u00e7l\u0131\u011f\u0131 olan ve\u00a0a\u015f\u0131r\u0131 harcamalar yapabilen \u00e7ocukta kal\u0131c\u0131\u00a0ki\u015filik problemleri ya\u015fanabiliyor. Maddi\u00a0rahatl\u0131\u011f\u0131 ise arkada\u015flar\u0131 aras\u0131ndaki fark\u0131n\u00a0a\u00e7\u0131lmas\u0131na neden olabilir ve \u00e7ocuklar sahip\u00a0olduklar\u0131 paradan dolay\u0131 ailesine kar\u015f\u0131\u00a0gelme, arkada\u015flar\u0131n\u0131 k\u00fc\u00e7\u00fcmseme i\u00e7erisine\u00a0girebiliyor. Ayr\u0131ca bu ge\u00e7ici \u015f\u00f6hret ve\u00a0paray\u0131 kaybettiklerinde depresyona girebilir,\u00a0arkada\u015flar\u0131 taraf\u0131ndan d\u0131\u015flanabilirler.<\/p>\n
K\u00fc\u00e7\u00fck \u015f\u00f6hretler i\u00e7in al\u0131nmas\u0131 gereken\u00a0tedbirler<\/p>\n
-\u00dcnl\u00fc firmalar \u00e7ocuklar\u0131n istismaredildi\u011fi ve ticari \u00e7\u0131kar i\u00e7in kullan\u0131ld\u0131\u011f\u0131\u00a0programlarda \u00fcr\u00fcn reklamlar\u0131n\u0131n yay\u0131nlanmas\u0131na\u00a0izin vermemelidir.<\/p>\n
-Toplum olarak bu t\u00fcr programlar\u0131 izleyerek\u00a0reytinglerini artt\u0131rmamal\u0131 ve bu\u00a0programlar\u0131 yay\u0131nlayan yap\u0131mc\u0131 firmaya ve\u00a0kanala \u015fik\u00e2yetler belirtilmelidir.<\/p>\n
-Aileler \u00e7ocuklar\u0131n psikolojilerini\u00a0olumsuz etkileyecek programlarla \u00e7ocuklar\u0131nkat\u0131lmas\u0131na ve istismar edilmesine\u00a0izin vermemeli ve \u00e7ocuklar\u0131n\u0131n haklar\u0131n\u0131\u00a0korumal\u0131d\u0131rlar.<\/p>\n
-Bu programlara \u00e7ocuklar\u0131n\u0131n kat\u0131lmas\u0131na\u00a0izin veren aileler ve \u00e7ocuklar\u0131 istismar\u00a0eden program\u0131n yap\u0131mc\u0131 \u015firketine ve\u00a0program\u0131 yay\u0131nlayan kanala cayd\u0131r\u0131c\u0131 cezalar\u00a0verilmelidir.<\/p>\n
-RT\u00dcK \u00e7ocuklar\u0131n kat\u0131ld\u0131\u011f\u0131 programlar\u0131n\u00a0yay\u0131nlanmas\u0131na izin vermeden \u00f6nce\u00a0bir pedagogdan destek almal\u0131 ve \u00e7ocuklar\u0131n\u00a0ruh ve benden sa\u011fl\u0131\u011f\u0131 a\u00e7\u0131s\u0131ndan sak\u0131ncal\u0131\u00a0bulunan programlar\u0131n yay\u0131nlanmas\u0131na\u00a0izin verilmemelidir.<\/p>\n
-RT\u00dcK \u00e7ocuklar\u0131n kat\u0131ld\u0131\u011f\u0131 programlara,\u00a0\u00e7ocuklar\u0131n istismar edilme ihtimaline\u00a0kar\u015f\u0131 program s\u00fcrecince \u00e7ocu\u011fa bir pedagogune\u015flik etmesini zorunlu tutmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n
-RT\u00dcK \u00e7ocuk programlar\u0131n\u0131 yak\u0131n takibe\u00a0almal\u0131, her program RT\u00dcK\u2019\u00fcn b\u00fcnyesinde\u00a0\u00e7al\u0131\u015fan pedagoglar taraf\u0131ndan incelenmeli\u00a0ve istismar durumunda program\u00a0yay\u0131ndan kald\u0131r\u0131lmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n
-\u00dclkemizde dizilerin resmi bir denetim\u00a0merkezi olmal\u0131 ve \u00e7ocuk oyuncular\u0131n\u00a0rollerin i\u00e7eri\u011fi pedagoglar\u0131n, \u00e7ocuk psikiyatristlerinin\u00a0topland\u0131\u011f\u0131 bir kurul taraf\u0131ndan\u00a0de\u011ferlendirilmeli. E\u011fer o ya\u015f \u00e7ocu\u011fu
\ni\u00e7in bir rol sak\u0131ncal\u0131 bulunursa bu duruma\u00a0engel olunmal\u0131d\u0131r. \u0130zin verilen roller\u00a0ise hangi \u015fartlar alt\u0131nda nas\u0131l bir ortamda\u00a0\u00e7ekilebilece\u011fi konusunda rehberlik edilmeli\u00a0ve bu kuruldan bir \u00fcyenin denetimi\u00a0e\u015fli\u011finde \u00e7ekilmeli.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
T\u00fcrkiye\u2019nin son y\u0131llarda h\u0131zla b\u00fcy\u00fcyen sekt\u00f6rlerinden\u00a0biri hi\u00e7 \u015f\u00fcphe yok ki dizi sekt\u00f6r\u00fcd\u00fcr. Haftan\u0131n her\u00a0g\u00fcn\u00fc hepimizi<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":239,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[4],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"http:\/\/www.istesaglikdergisi.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/55"}],"collection":[{"href":"http:\/\/www.istesaglikdergisi.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"http:\/\/www.istesaglikdergisi.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/www.istesaglikdergisi.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/www.istesaglikdergisi.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=55"}],"version-history":[{"count":2,"href":"http:\/\/www.istesaglikdergisi.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/55\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":240,"href":"http:\/\/www.istesaglikdergisi.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/55\/revisions\/240"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/www.istesaglikdergisi.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/239"}],"wp:attachment":[{"href":"http:\/\/www.istesaglikdergisi.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=55"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"http:\/\/www.istesaglikdergisi.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=55"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"http:\/\/www.istesaglikdergisi.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=55"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}