{"id":63,"date":"2012-12-26T20:45:59","date_gmt":"2012-12-26T18:45:59","guid":{"rendered":"http:\/\/www.istesaglikdergisi.com.tr\/index.php\/2012\/12\/26\/toksik-inhalasyonlara-bagli-akciger-hastaliklari\/"},"modified":"2020-10-10T09:51:02","modified_gmt":"2020-10-10T06:51:02","slug":"toksik-inhalasyonlara-bagli-akciger-hastaliklari","status":"publish","type":"post","link":"http:\/\/www.istesaglikdergisi.com.tr\/index.php\/2012\/12\/26\/toksik-inhalasyonlara-bagli-akciger-hastaliklari\/","title":{"rendered":"Toksik \u0130nhalasyonlara Ba\u011fl\u0131 Akci\u011fer Hastal\u0131klar\u0131"},"content":{"rendered":"<p style=\"text-align: justify;\">\u00c7e\u015fitli dumanlar, gazlar, buharlar,\u00a0tozlar ve di\u011fer solunan maddeler akci\u011fer\u00a0ve di\u011fer organlar i\u00e7in toksik etkilere\u00a0sahiptirler. Bunlara i\u015f ortamlar\u0131nda, evlerde,halka a\u00e7\u0131k alanlarda ve di\u011fer \u00a0ortamlarda \u00a0maruz kal\u0131nabilir. Bunlara maruziyet;\u00a0\u00fcst solunum yollar\u0131n\u0131n hafif irritasyonundan\u00a0pulmoner \u00f6deme (ARDS) ve \u00f6l\u00fcme\u00a0kadar giden tablolara neden olabilir. Toksik\u00a0inhalanlara maruziyet, s\u0131k olmayan ve\u00a0beklenmeyen aral\u0131klarla olur. \u00c7ok say\u0131da\u00a0ki\u015fiyi etkiler. Etken hasta ve hekim taraf\u0131ndan\u00a0bilinmeyebilir. Ba\u015flang\u0131c\u0131ndan itibaren\u00a0uzun zamana yay\u0131lan geni\u015f klinik g\u00f6r\u00fcn\u00fcmlere\u00a0neden olurlar. Tek bir maruziyetinden\u00a0sonra akci\u011fer hasar\u0131 geli\u015febilir. Her\u00a0y\u0131l binlerce insan y\u00fcksek d\u00fczeyde irrritan\u00a0gazlara kazai olarak maruz kal\u0131r. Bunlar\u0131n\u00a0\u00e7o\u011fu iyile\u015fir, birka\u00e7\u0131 ise \u00f6l\u00fcr.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">\u00dcst solunum yollar\u0131nda, iletim hava\u00a0yollar\u0131nda, parenkimde akut toksik hasarla\u00a0sonlanan bir\u00e7ok maruziyet, ayn\u0131 zamanda\u00a0akci\u011fer fonksiyonlar\u0131nda bozulmaya neden\u00a0olan subakut ve kronik komplikasyonlara\u00a0da neden olabilir. Yani toksik solunum\u00a0hasar\u0131 de\u011fi\u015fik seviyelerde de\u011fi\u015fik\u00a0g\u00f6r\u00fcn\u00fcmlerde olabilir ve her bir seviyedeki\u00a0klinik g\u00f6r\u00fcn\u00fcmler geni\u015f bir yelpaze g\u00f6sterebilir.\u00a0Maruziyetin yo\u011funlu\u011fu ve toksisitesi\u00a0y\u00fcksekse, hasar \u00fcst solunum yollar\u0131nda\u00a0ortaya \u00e7\u0131kabilir (kornea hasar\u0131, dilde\u00a0\u015fi\u015fme, persistan rinit, glottis ve larenks\u00a0\u00f6demi gibi); ast\u0131m, ARDS, kal\u0131c\u0131 bron\u015fioler\u00a0obstr\u00fcksiyona (bron\u015fiolitis obliterans) \u00a0neden olabilir. Orta d\u00fczeyde irritanlar\u0131n\u00a0tekrarlanan maruziyeti, ast\u0131m\u0131 ba\u015flatabilir\u00a0veya alevlendirebilir, solunum fonksiyonlar\u0131nda\u00a0azalma yapar, hava yolu duyarl\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131\u00a0art\u0131r\u0131r, \u00f6ks\u00fcr\u00fck refleksini art\u0131r\u0131r, soluk\u00a0havas\u0131 ve ind\u00fckte balgam pareametrelerinde\u00a0de\u011fi\u015fiklikler yapar. Bir\u00e7ok durum, irritanlarla\u00a0ind\u00fcklenen ast\u0131m\u0131 taklit eder ve\u00a0ay\u0131r\u0131c\u0131 tan\u0131 \u00f6nemlidir. Kord vokal disfonksiyonu\u00a0ve duysal hiperreaktivite bunlardand\u0131r.\u00a0Bron\u015fiolitis obliterans genellikle\u00a0azot dioksit gibi bir gaz\u0131n solunumunu takiben\u00a0geli\u015fir, ancak, patlam\u0131\u015f m\u0131s\u0131r i\u015f\u00e7ilerinde<br \/>\nde bron\u015fiolitis obliterans tan\u0131mlanm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><strong>Toksik \u0130nhalanlar\u0131n \u00d6zellikleri<\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">\u0130nhaler toksinler bir\u00e7ok formda bulunurlar\u00a0ve fiziksel \u00f6zelliklerine g\u00f6re s\u0131n\u0131fland\u0131r\u0131labilirler.\u00a0Zararl\u0131 inhale ajana kar\u015f\u0131\u00a0ilk patolojik cevap, ortam havas\u0131nda maddenin\u00a0yo\u011funlu\u011fu, asiditesi, nisbi solubilitesi,\u00a0partik\u00fcllerin varl\u0131\u011f\u0131 ve \u00e7ap\u0131, ortam\u0131n\u00a0kapal\u0131 ya da a\u00e7\u0131k alan olu\u015fu, havaland\u0131rma\u00a0varl\u0131\u011f\u0131, taze havan\u0131n serbest dola\u015f\u0131m\u0131 gibi\u00a0bir\u00e7ok fakt\u00f6re ba\u011fl\u0131d\u0131r. Ayr\u0131ca, ki\u015fiye ait\u00a0bir\u00e7ok fakt\u00f6r de \u00f6nemlidir; ya\u015f, sigara kullan\u0131m\u0131,\u00a0altta yatan akci\u011fer veya di\u011fer organ\u00a0hastal\u0131klar\u0131n\u0131n varl\u0131\u011f\u0131, respirat\u00f6r veya di\u011fer\u00a0koruyucu cihazlar\u0131n kullan\u0131m\u0131 gibi fakt\u00f6rler,\u00a0ki\u015fisel duyarl\u0131l\u0131k ve toksik madde solunumuna\u00a0ki\u015fisel cevab\u0131 etkilerler. Spesifik\u00a0bir gaz\u0131n solunum epitelinde absorbe edilen\u00a0miktar\u0131, epiteli kaplayan s\u0131v\u0131daki erirli\u011fi\u00a0ve bu s\u0131v\u0131n\u0131n di\u011fer iyonlar\u0131 ve molek\u00fclleri\u00a0i\u00e7ermesiyle ili\u015fkilidir.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><strong>Reaktif Havayollar\u0131 Disfonksiyonu\u00a0Sendromu (RADS)<\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Akut irritan maruziyetinden sonraki\u00a0persistan hava yollar\u0131 duyarl\u0131l\u0131\u011f\u0131 bu adla\u00a0adland\u0131r\u0131l\u0131r. Bir\u00e7ok inhale irritan buna neden\u00a0olur. S\u00fclf\u00fcrik asit, glasial asetik asit,\u00a0klor, amonyak, ev temizlik \u00fcr\u00fcnleri ve baz\u0131\u00a0dumanlar gibi. S\u0131kl\u0131kla, ba\u015flang\u0131\u00e7 solunum\u00a0hasar\u0131 tek, akut, y\u00fcksek yo\u011funluklu\u00a0bir maruziyete ba\u011fl\u0131d\u0131r. \u00d6ks\u00fcr\u00fck, dispne,\u00a0wheezing gibi hava yolu obstr\u00fcksiyonu\u00a0semptomlar\u0131 maruziyet sonland\u0131ktan hemen\u00a0ya da birka\u00e7 saat sonra ortaya \u00e7\u0131kar ve\u00a0aylar y\u0131llar s\u00fcrebilir. Toksik ajana kar\u015f\u0131 ge\u00e7mi\u015fte\u00a0maruziyet ya da duyarl\u0131l\u0131k olmas\u0131 \u015fart\u00a0de\u011fildir. Hastalar\u0131n genellikle akci\u011fer hastal\u0131\u011f\u0131\u00a0ge\u00e7mi\u015fi yoktur. SFT normal bile olsaBPT hep pozitiftir. Bu durum, NSBR varl\u0131\u011f\u0131n\u0131\u00a0g\u00f6sterir. Bu durum aylar, y\u0131llarca s\u00fcrer.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><strong>Kronik Obstr\u00fcktif Akci\u011fer Hastal\u0131\u011f\u0131\u00a0(KOAH)<\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Daha \u00f6nce sa\u011fl\u0131kl\u0131 olup, akut toksik\u00a0solunuma maruz kalanlarda zamanla KOAH\u00a0geli\u015febilir. En \u00e7ok su\u00e7lanan irritanlar\u00a0klor ve k\u00fck\u00fcrt dioksit\u2019tir. Ancak sigara gibi\u00a0e\u015flik eden fakt\u00f6rlerin varl\u0131\u011f\u0131 nedeniyle\u00a0neden sonu\u00e7 ili\u015fkisinin g\u00f6sterilmesi zordur.\u00a0\u00c7e\u015fitli inhale irritanlara akut maruziyetin,\u00a0fiks ve reversibl iletim hava yollar\u0131nda\u00a0de\u011fi\u015fik kolayla\u015ft\u0131r\u0131c\u0131d\u0131r. De\u011ferlendirmede\u00a0anamnez, fizik muayene, akci\u011fer\u00a0grafisi, SFT, diff\u00fczyon testi ve gaz de\u011fi\u015fiminin\u00a0de\u011ferlendirilmesi \u00f6nemlidir. Gidi\u015fat\u0131n\u00a0takibinde seri SFT yararl\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><strong>Bron\u015fiolitis Obliterans Organize\u00a0Pn\u00f6moni (BOOP)<\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Toksik madde solunumunun daha ge\u00e7\u00a0bir sonucu da BOOP\u2019dir. Klinik olarak persistan,\u00a0nonprod\u00fcktif \u00f6ks\u00fcr\u00fck, ate\u015f, bo\u011faz\u00a0a\u011fr\u0131s\u0131, k\u0131rg\u0131nl\u0131k vard\u0131r. Fizik muayenede tipik\u00a0olarak ge\u00e7 inspiratuvar raller vard\u0131r, fakat\u00a0ronk\u00fcs yaktur. Hastalar\u0131n \u00e7o\u011funda fizik\u00a0muayene bulgular\u0131 normaldir. Karekteristik\u00a0akci\u011fer grafisi bulgular\u0131 bilateral yamal\u0131\u00a0tarzda buzlu cam dansiteleridir. Bunlar\u00a0fokal lezyonlar olarak ba\u015flay\u0131p, zamanla\u00a0birle\u015firler. Anormalliklerin daha az yayg\u0131n\u00a0oldu\u011fu BO\u2019\u0131n aksine, BOOP\u2019da ventilatuvar\u00a0bozulma ve diff\u00fczyon bozuklu\u011fu\u00a0daha belirgindir.\u00a0BOOP\u2019nin de histolojisinde BO\u2019da oldu\u011fu\u00a0gibi k\u00fc\u00e7\u00fck hava yollar\u0131 ve alveoler l\u00fcmenler\u00a0gran\u00fclasyon dokusu ile t\u0131kal\u0131d\u0131r. Ek\u00a0olarak gran\u00fclasyon dokusu alveollere ilerler\u00a0ve interstisiyel fibrozisle sonlan\u0131r. Ayn\u0131\u00a0toksine BO ve BOOP \u015feklindeki iki farkl\u0131\u00a0histopatolojik cevap, ki\u015fisel fakt\u00f6rlerle ili\u015fkilidir.\u00a0BAL\u2019da n\u00f6trofilik alveolit g\u00f6r\u00fcl\u00fcr.\u00a0Lenfositler de vard\u0131r.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><strong>Tedavi<\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Acil olarak hasta ortamdan uzakla\u015ft\u0131r\u0131lmal\u0131,\u00a0destek tedavi verilmeli ve g\u00f6zlenmelidir.\u00a0\u00d6dem, koyu sekresyonlar ve laringospazma\u00a0ba\u011fl\u0131 olarak geli\u015fecek \u00fcst hava\u00a0yolu obstr\u00fcksiyonu riskine kar\u015f\u0131, yak\u0131n\u00a0takip yap\u0131lmal\u0131d\u0131r. Hipoksemi varsa oksijen\u00a0deste\u011fi sa\u011flanmal\u0131d\u0131r. \u00dcst hava yolu\u00a0obstr\u00fcksiyonu olan hastalarda adrenalin\u00a0yararl\u0131 olabilir. Ancak, ihtiya\u00e7 duyulacak\u00a0bir endotrakeal intubasyon veya trakeostomi\u00a0ihtiyac\u0131n\u0131n yerine konulmamal\u0131 ya da\u00a0geciktirmemelidir. Kortikosteroidlerin yarar\u0131\u00a0a\u00e7\u0131k de\u011fildir, fakat yayg\u0131n solunum yolu\u00a0\u00f6demi varl\u0131\u011f\u0131nda kullan\u0131labilir. Cilt veya\u00a0m\u00fck\u00f6z y\u00fczeylerde bulunan toksik maddeler\u00a0bol suyla y\u0131kanarak uzakla\u015ft\u0131r\u0131lmal\u0131d\u0131r.\u00a0\u0130\u015fyerinde toksik hasar riski varsa, uygun\u00a0yerlerde acil du\u015flar\u0131 bulundurulmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">\u00dcSY\u2019na ek olarak, akut bronkospazm\u00a0ve parankim hasar\u0131 a\u00e7\u0131s\u0131ndan da dikkatli\u00a0olunmal\u0131d\u0131r. Tedavi b\u00fcy\u00fck oranda destek\u00a0tedavisidir. \u0130nhale bronkodilat\u00f6rler, kortikosteroidler,\u00a0oksijen deste\u011fi ve ihtiya\u00e7 halinde\u00a0mekanik ventilasyondan olu\u015fur. Pn\u00f6moni\u00a0veya ARDS\u2019nin tedavisinde parenteral\u00a0steroidlerin yarar\u0131 g\u00f6sterilmemi\u015ftir. Tersine,\u00a0tamir mekanizmalar\u0131n\u0131 geciktirece\u011fi\u00a0d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclebilir. Akut semptomlu hastalar,\u00a0ARDS riskine kar\u015f\u0131 en az 24 saat g\u00f6zlemde\u00a0tutulmal\u0131d\u0131rlar.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">RADS tedavisinde, akut faz inflamasyonunu\u00a0azaltmak i\u00e7in KS\u2019ler ve ihtiya\u00e7 halinde\u00a0ast\u0131m tedavisi verilir. Ba\u015flang\u0131\u00e7taki\u00a0yo\u011fun tedaviye ra\u011fmen, hastalar\u0131n \u00e7o\u011funda\u00a0ast\u0131m geli\u015fir ve baz\u0131lar\u0131nda kal\u0131c\u0131 olur.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">\u0130nhalasyon hasarlar\u0131, kazalar\u0131n sonucudur.\u00a0Dolay\u0131s\u0131yla, \u00e7al\u0131\u015fanlar risk alt\u0131ndad\u0131r.\u00a0\u0130\u015fyerinde gerekli koruma tedbirleri ve\u00a0acil \u00f6nlemleri al\u0131nmal\u0131d\u0131r. Kapsaml\u0131 kaza\u00a0plan\u0131 haz\u0131rlanmal\u0131d\u0131r. Baz\u0131 Toksik \u0130nhalanlar\u0131n\u00a0Solunum Sistemine Etkileri:<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><strong>Amonyak<\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Azot i\u00e7eren, suda eriyen bir bile\u015fiktir.\u00a0Kimyasal so\u011futucu, g\u00fcbre, fotokopi fiksatifi,\u00a0polimer ve patlay\u0131c\u0131 imalat\u0131 gibi alanlarda,\u00a0sanayide \u00e7ok yayg\u0131n kullan\u0131l\u0131r. Ev temizlik\u00a0kimyasallar\u0131n\u0131n yap\u0131s\u0131nda bulunur.\u00a0Do\u011fada az miktarda da bitki ve hayvan\u00a0proteinlerinin \u00e7\u00fcr\u00fcme \u00fcr\u00fcn\u00fc olarak bulunur.\u00a0Depolama ve ta\u015f\u0131ma i\u00e7in suda eritilir.\u00a0Kolay buharla\u015f\u0131r. \u0130nhalasyon maruziyeti\u00a0\u00e7o\u011fu zaman tank s\u0131z\u0131nt\u0131lar\u0131, ta\u015f\u0131ma hatalar\u0131,\u00a0i\u015fyeri kazalar\u0131 gibi nedenlerle olur.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">\u00dcst solunum yollar\u0131n\u0131 daha \u00e7ok etkiler.\u00a0Mukoza y\u00fczeyindeki suyla reaksiyona\u00a0girerek olu\u015fturdu\u011fu amonyum hidroksit,\u00a0dokuda likefaksiyona neden olur. Bu alkali\u00a0yan\u0131klara ek olarak, olu\u015fan eksotermik\u00a0reaksiyonun \u0131s\u0131 sal\u0131n\u0131m\u0131 nedeniyle de termal\u00a0yan\u0131klar olu\u015fur. B\u00f6ylece bu ikisi tipik\u00a0derin alkali yan\u0131klar\u0131n\u0131 olu\u015fturur. Orofarenksteki\u00a0ba\u015flang\u0131\u00e7 hasar\u0131 \u00f6dem, hemoraji,\u00a0doku y\u0131k\u0131m\u0131 ve sekresyon art\u0131\u015f\u0131na, bunlar\u00a0da fatal \u00fcst solunum yolu obstr\u00fcksiyonuna\u00a0neden olabilir.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Tedavide; hasta derhal ortamdan uzakla\u015ft\u0131r\u0131lmal\u0131,\u00a0temas eden y\u00fczeyler bol suyla\u00a0y\u0131kanmal\u0131d\u0131r. Hava yollar\u0131 yak\u0131n g\u00f6zlem alt\u0131nda\u00a0tutulmal\u0131, larenks \u00f6demi a\u00e7\u0131s\u0131ndan\u00a0uyan\u0131k olunmal\u0131d\u0131r. Fizik muayenede raller\u00a0duyulursa, hipoksemi ve akci\u011fer grafisi\u00a0bulgusu olmasa bile hasta hospitalize edilmelidir.\u00a0T\u0131bbi tedavinin temeli destek tedavisidir.\u00a0Antibiyotikler ve kortikosteroidler\u00a0verilebilir, ancak yarar\u0131 tart\u0131\u015fmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><strong>Klor, Kloraminler ve Hidroklorik\u00a0Asit<\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Klor suda orta derecede eriyen bir gazd\u0131r.\u00a0Ka\u011f\u0131t, kuma\u015f, antiseptik ve di\u011fer \u00e7e\u015fitli\u00a0\u00fcretimlerde kullan\u0131l\u0131r. Ev temizli\u011finde;\u00a0klor i\u00e7eren tuzruhunun amonyak, hidroklorikasit \u00a0ve fosforik asit gibi \u00fcr\u00fcnlerle reaksiyonu\u00a0sonucu kloraminler ve di\u011fer toksik\u00a0klor \u00fcr\u00fcnleri a\u00e7\u0131\u011fa \u00e7\u0131kar. Y\u00fczme havuzlar\u0131nda\u00a0klor sal\u0131m\u0131na neden olan antiseptik\u00a0sol\u00fcsyonlar\u0131n kullan\u0131m\u0131, maruziyete\u00a0neden olur. Klor gaz\u0131 sar\u0131-ye\u015filimsi renkte\u00a0ve havadan a\u011f\u0131rd\u0131r. Tipik kokusuna ra\u011fmen,\u00a0maruziyeti di\u011fer toksik gazlardan daha\u00a0uzun s\u00fcrer, \u00e7\u00fcnk\u00fc m\u00fck\u00f6z y\u00fczeylerin irritasyonu\u00a0ge\u00e7 ba\u015flar ve a\u011f\u0131rl\u0131\u011f\u0131 nedeniyle<br \/>\ntabanda yer al\u0131r. Akut maruziyet etkileri rinit,\u00a0\u00f6ks\u00fcr\u00fck, dispne, h\u0131r\u0131lt\u0131l\u0131 solunum ve\u00a0g\u00f6\u011f\u00fcste s\u0131k\u0131\u015fma hissidir. Konjunktivit ve\u00a0cild tahri\u015fi de yapar. Akut maruziyet \u00f6l\u00fcmle\u00a0sonlanm\u0131\u015fsa, otopside diff\u00fcz \u00fclseratif trakeobron\u015fit,\u00a0pulmoner \u00f6dem, pulmoner damarlarda\u00a0tromb\u00fcs, solunum epitelinde d\u00f6k\u00fclme\u00a0g\u00f6r\u00fcl\u00fcr. Kronik akci\u011fer hastal\u0131\u011f\u0131\u00a0olanlarda akut semptomlar daha a\u011f\u0131rd\u0131r.<br \/>\nUzun s\u00fcreli etkileri restriktif ve obstr\u00fcktif\u00a0akci\u011fer hasar\u0131d\u0131r. Aylar y\u0131llar i\u00e7inde d\u00fczelebilir.\u00a0Y\u00fcksek maruziyetle nadiren RADS\u00a0geli\u015febilir. Tedavi semptomatiktir. Nebulize\u00a0sodyum bikarbonat yararl\u0131 olabilir. Beta\u00a0agonistler ve oksijen kullan\u0131l\u0131r. Kortikosteroidlerin\u00a0yarar\u0131 tart\u0131\u015fmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><strong>Fosgen<\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Fosgen(karbonil klorid, COCl2) de\u00a0azot dioksit gibi suda az erir, alveollere penetre\u00a0olur. Renksiz, kokusuzdur, a\u011f\u0131z ve\u00a0burun mukozas\u0131n\u0131 irrite etmez. \u00c7ok y\u00fcksek\u00a0konsantrasyonlarda k\u00fcfl\u00fc saman gibi\u00a0kokar. Birinci d\u00fcnya sava\u015f\u0131nda silah olarak\u00a0kullan\u0131lm\u0131\u015f ve onbinlerce \u00f6l\u00fcme neden olmu\u015ftur.\u00a0Bug\u00fcn pestisitler, poli\u00fcretan re\u00e7inesi, toluen diizosyanat, ila\u00e7lar ve boya yap\u0131m\u0131nda\u00a0kullan\u0131lmaktad\u0131r. \u00c7e\u015fitli solventlerin,\u00a0boya \u00e7\u00f6z\u00fcc\u00fclerin, kuru temizleme s\u0131v\u0131lar\u0131n\u0131n\u00a0metilen kloridin \u0131s\u0131l dekompozisyonuyla,\u00a0kazasal olarak olu\u015fur. Suyla girdi\u011fi\u00a0reaksiyonda hidroklorik asit ve karbondioksit olu\u015fur. Ancak s\u0131n\u0131rl\u0131 solubilitesi nedeniyle\u00a0\u00fcst solunum yollar\u0131nda hidrolizi s\u0131n\u0131rl\u0131d\u0131r.\u00a0Nemli alveoler mesafede, olu\u015fturdu\u011fu\u00a0asit, alveol duva-r\u0131nda ve k\u00fc\u00e7\u00fck damarlarda\u00a0hasara ve epitel nekrozuna neden\u00a0olur. Proteinlerin amino, hidroksil ve s\u00fclfhidril\u00a0gruplar\u0131n\u0131 h\u0131zla asetile ederek, protein\u00a0denaturasyonu ve h\u00fccre membran\u0131 hasar\u0131\u00a0yapar. Lipid peroksidasyona da nedenolur. Hayvan deneylerinde antioksidan tedavinin\u00a0fosgenin bu etkisini azaltt\u0131\u011f\u0131 g\u00f6sterilmi\u015ftir.\u00a0Maruziyette g\u00f6\u011f\u00fcste s\u0131k\u0131nt\u0131 hissi,\u00a0\u00f6ks\u00fcr\u00fck, h\u0131r\u0131lt\u0131l\u0131 solunum g\u00f6r\u00fcl\u00fcr. Bazen\u00a0hi\u00e7 semptom bulunmayabilir. Maruziyetle\u00a0semp-tomlar aras\u0131nda 30 dk-8 saat\u00a0s\u00fcren latent periyod vard\u0131r. Bu s\u00fcre maruziyetin\u00a0yo\u011funlu\u011fu ve hastal\u0131\u011f\u0131n \u015fiddetiyle\u00a0ili\u015fkilidir. Latent periyodu pulmoner \u00f6demizler; dispne, \u00f6ks\u00fcr\u00fck, solunum s\u0131k\u0131nt\u0131s\u0131,\u00a0raller, syanoz vard\u0131r. Hastalar genellikle\u00a0kurtulur, ancak uzam\u0131\u015f egzersiz dispnesi,\u00a0kronik bron\u015fit, amfizem gibi sekeller kal\u0131r.\u00a0Kortikosteroidler kullan\u0131l\u0131r, ancak yarar\u0131\u00a0do\u011frulanmam\u0131\u015ft\u0131r. Hayvan deneylerinde\u00a0ibuprofen, N-asetil sistein, aminofilin ve\u00a0isoproterenol\u00fcn yarar\u0131 g\u00f6sterilmi\u015ftir.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><strong>Ozon\u00a0<\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">D\u00fc\u015f\u00fck solubiliteli, renksiz, kokusuz\u00a0bir gazd\u0131r. T\u00fcm atmosferde bulunur ve en\u00a0b\u00fcy\u00fck yo\u011funlu\u011fu stratosferdedir. Ultraviyole\u00a0radyasyona kar\u015f\u0131 koruyucudur. Sisle\u00a0kar\u0131\u015fm\u0131\u015f dumandan olu\u015fan, Los Angeles tipi\u00a0hava kirlili\u011finin temel oksidan unsurudur\u00a0ve \u0131s\u0131n\u0131n artt\u0131\u011f\u0131 g\u00fcnlerde yer d\u00fczeyinde\u00a0tehlikeli s\u0131n\u0131rlara y\u00fckselebilir. Ast\u0131m ve\u00a0KOAH\u2019\u0131 alevlendirir. Kuma\u015f a\u011fartma, su ve\u00a0y\u00fczeylerin dezenfeksiyonu, plastik \u00fcretimi\u00a0gibi i\u015fler s\u0131ras\u0131nda toksik d\u00fczeylere ula\u015fabilir.\u00a0Y\u00fcksek u\u00e7u\u015flarda u\u00e7ak kabininde\u00a0olu\u015ftu\u011fu bildirilmi\u015ftir. Son derece reaktiftir.\u00a0Reaktif azot \u00fcr\u00fcnleri olu\u015fturarak membran\u00a0lipidlerinin oksidasyonuna neden\u00a0olur. Epitel nekrozu ve hava yolu inflamasyonu\u00a0yapar. Dispne, syanoz, pulmoner\u00a0\u00f6deme neden olabilir. Tedavi semptomatiktir.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><strong>Kadmiyum<\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Kadmiyum, bir\u00e7ok end\u00fcstriyel i\u015flemde\u00a0kullan\u0131lan, a\u015f\u0131nmaya diren\u00e7li bir metaldir.\u00a0Alkalin ak\u00fclerde, elektrokaplamada, rulmanlarda,\u00a0lehimde, n\u00fckleer f\u00fczyon jenerat\u00f6rlerinin\u00a0etraf\u0131nda koruyucu olarak, ama\u00a0en \u00e7ok nikel-kadmiyum pil \u00fcretiminde\u00a0kullan\u0131l\u0131r. Bir\u00e7ok metal cevherinde bulunur.\u00a0Boya, lastik, plastik, m\u00fcrekkep, duvar\u00a0ka\u011f\u0131d\u0131, deri, cam, emayenin yap\u0131s\u0131nda bulunur.\u00a0\u0130nhalasyon daha \u00e7ok lehimcilik, pirin\u00e7\u00a0kayna\u011f\u0131, eritme, ar\u0131tma i\u015flemleri s\u0131ras\u0131nda\u00a0olur. Kadmiyum syanid banyosunda\u00a0metal plakalar\u0131n kaplanmas\u0131 s\u0131ras\u0131nda da\u00a0toksisite geli\u015fir. Kadmiyum solunumuna\u00a0ba\u011fl\u0131 akut akci\u011fer hasar\u0131n\u0131n mekanizmas\u0131\u00a0tam bilinmemektedir. Postmortem \u00e7al\u0131\u015fmalarda\u00a0trakeobron\u015fit, akci\u011ferlerde konsolidasyon,\u00a0epitelde d\u00f6k\u00fclme, alveoler hemoraji\u00a0ve makrofaj birikimi g\u00f6sterilmi\u015ftir.<br \/>\nMaruziyetin ge\u00e7 sonucu olan amfizem, alfa-\u00a01 antitirpsin sentezini inhibe etmesine\u00a0ba\u011flan\u0131r. Kadmiyum i\u00e7eren malzeme \u0131s\u0131t\u0131ld\u0131\u011f\u0131\u00a0zaman, kadmiyum buhar\u0131 ve kadmiyum\u00a0oksit duman\u0131 a\u00e7\u0131\u011fa \u00e7\u0131kar. Ba\u015flang\u0131\u00e7ta\u00a0metal duman\u0131 ate\u015fi bulgular\u0131 verir. Maruziyetten\u00a0sonra birka\u00e7 saatlik asemptomatik\u00a0d\u00f6nem, bunu takiben ate\u015f, k\u0131rg\u0131nl\u0131k, myalji\u00a0geli\u015fir. Bundan hemen sonra \u00f6ks\u00fcr\u00fck,\u00a0g\u00f6\u011f\u00fcste s\u0131k\u0131nt\u0131 ve nefes darl\u0131\u011f\u0131yla birlikte\u00a0solunum s\u0131k\u0131nt\u0131s\u0131 geli\u015fir. Kadmiyum, idrarda\u00a0tesbit edilebilir. Fatal olgularda pn\u00f6moninin\u00a0ARDS\u2019ye ilerlemesi ve solunum\u00a0yetmezli\u011fine ba\u011fl\u0131 \u00f6l\u00fcm olur. Spesifik tedavisi<br \/>\nyoktur, destek tedavisi uygulan\u0131r.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><strong>Civa<\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Distile suda solubilitesi d\u00fc\u015f\u00fck olmas\u0131na\u00a0ra\u011fmen, plazma veya kanda y\u00fcksektir.\u00a0Civa gaz\u0131na maruziyet kaynaklar\u0131 cevher\u00a0eritme, \u00e7imento \u00fcretimi, k\u00fcrk ve ke\u00e7e \u00fcretimi,\u00a0fosil yak\u0131tlar\u0131n yanma i\u015flemleri ve alt\u0131n\u00a0ayr\u0131\u015ft\u0131rmad\u0131r. Di\u015fte kullan\u0131lan g\u00fcm\u00fc\u015f\u00a0amalgam\u0131n yap\u0131s\u0131nda bulunur ve bunu\u00a0amat\u00f6r ayr\u0131\u015ft\u0131rma i\u015flemleri s\u0131ras\u0131nda geli\u015fmi\u015f\u00a0pek \u00e7ok \u00f6l\u00fcmc\u00fcl vaka bildirilmi\u015ftir.\u00a0Fosgen ve kadmiyum gibi, civan\u0131n da \u00fcst\u00a0solunum yollar\u0131nda h\u0131zl\u0131 veya irritan etkileri\u00a0yoktur. Tipik klinik g\u00f6r\u00fcn\u00fcm, maruziyetten\u00a01224 saat sonra geli\u015fen \u00f6ks\u00fcr\u00fck,\u00a0nefes darl\u0131\u011f\u0131 ve solunum s\u0131k\u0131nt\u0131s\u0131d\u0131r. Bazan bunlara ate\u015f, bulant\u0131, kusma, ishal, a\u011f\u0131zda\u00a0metalik tad e\u015flik eder. Metal duman\u0131 ate\u015fi\u00a0veya influenza yanl\u0131\u015f tan\u0131s\u0131 alabilir. Ancak\u00a0semptomlar metal duman\u0131 ate\u015findeki gibi\u00a0spontan sonlanmaz; pn\u00f6moni ARDS\u2019ye\u00a0ilerleyebilir, tansiyon pn\u00f6motoraksa ba\u011fl\u0131\u00a0\u00f6l\u00fcm olabilir.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u00c7e\u015fitli dumanlar, gazlar, buharlar,\u00a0tozlar ve di\u011fer solunan maddeler akci\u011fer\u00a0ve di\u011fer organlar i\u00e7in toksik etkilere\u00a0sahiptirler. Bunlara<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":465,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[8],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"http:\/\/www.istesaglikdergisi.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/63"}],"collection":[{"href":"http:\/\/www.istesaglikdergisi.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"http:\/\/www.istesaglikdergisi.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/www.istesaglikdergisi.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/www.istesaglikdergisi.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=63"}],"version-history":[{"count":1,"href":"http:\/\/www.istesaglikdergisi.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/63\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":255,"href":"http:\/\/www.istesaglikdergisi.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/63\/revisions\/255"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/www.istesaglikdergisi.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/465"}],"wp:attachment":[{"href":"http:\/\/www.istesaglikdergisi.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=63"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"http:\/\/www.istesaglikdergisi.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=63"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"http:\/\/www.istesaglikdergisi.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=63"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}