{"id":632,"date":"2021-01-24T13:49:15","date_gmt":"2021-01-24T10:49:15","guid":{"rendered":"http:\/\/www.istesaglikdergisi.com.tr\/?p=632"},"modified":"2021-01-24T13:49:15","modified_gmt":"2021-01-24T10:49:15","slug":"koronaviruste-olum-riskini-arttiran-etken-uyku-eksikligi","status":"publish","type":"post","link":"http:\/\/www.istesaglikdergisi.com.tr\/index.php\/2021\/01\/24\/koronaviruste-olum-riskini-arttiran-etken-uyku-eksikligi\/","title":{"rendered":"Koronavir\u00fcste \u00f6l\u00fcm riskini artt\u0131ran etken; uyku eksikli\u011fi"},"content":{"rendered":"<p>Bir\u00e7ok insan\u0131n \u00f6nemsemedi\u011fi uyku sorunu  viral enfeksiyonlar ba\u015fta olmak \u00fczere baz\u0131 sa\u011fl\u0131k problemini beraberinde getiriyor. Son olarak Moskova Devlet \u00dcniversitesi Uyku T\u0131bb\u0131 Merkezi\u2019nde yap\u0131lan bir ara\u015ft\u0131rma, uyku eksikli\u011finin koronavir\u00fcse yakalanma riskini y\u00fczde 250 oran\u0131nda art\u0131rd\u0131\u011f\u0131n\u0131 ortaya koydu. Konuyla ilgili de\u011ferlendirmede bulunan G\u00f6\u011f\u00fcs Hastal\u0131klar\u0131 Uzman\u0131 Prof. Dr. Muhammed Akkoyunlu, &#8220;Uyku yetersizli\u011fi koronavir\u00fcs\u00fcn \u00e7ok daha a\u011f\u0131r ge\u00e7mesine ve \u00f6l\u00fcmc\u00fcl seyretmesine neden oluyor&#8221; dedi.<\/p>\n<p>Koronavir\u00fcs salg\u0131n\u0131 t\u00fcm d\u00fcnyan\u0131n g\u00fcndemi olmaya devam ediyor. Bu s\u00fcre\u00e7te koronavir\u00fcsle ilgili her g\u00fcn yeni \u00e7al\u0131\u015fmalar ortaya \u00e7\u0131k\u0131yor. Moskova Devlet \u00dcniversitesi Uyku T\u0131bb\u0131 Merkezi&#8217;nde yap\u0131lan bir ara\u015ft\u0131rmaya g\u00f6re uyku eksikli\u011fi, koronavir\u00fcse yakalanma riskini art\u0131r\u0131yor. Konuyla ilgili a\u00e7\u0131klamalarda bulunan Medipol Mega \u00dcniversite Hastanesi G\u00f6\u011f\u00fcs Hastal\u0131klar\u0131 Uzman\u0131 Prof. Dr. Muhammed Akkoyunlu, &#8220;Uyku yetersizli\u011fi savunma sistemini zay\u0131flatmas\u0131n\u0131n yan\u0131 s\u0131ra viral enfeksiyonlara yakalanma olas\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 da art\u0131r\u0131yor. Ayn\u0131 zamanda uyku yetersizli\u011fi koronavir\u00fcs\u00fcn \u00e7ok daha a\u011f\u0131r ge\u00e7mesine ve \u00f6l\u00fcmc\u00fcl seyretmesine neden oluyor&#8221; diye konu\u015ftu.<\/p>\n<p>Savunma sistemini etkileyen en \u00f6nemli fakt\u00f6r\u00fcn uyku oldu\u011funu s\u00f6yleyen Prof. Dr. Muhammed Akkoyunlu, &#8220;Rus bilim insanlar\u0131n\u0131n yapt\u0131\u011f\u0131 ara\u015ft\u0131rmaya g\u00f6re koronavir\u00fcse yakalanma olas\u0131l\u0131\u011f\u0131 uyku bozuklu\u011fu olan ki\u015filerde y\u00fczde 250 daha fazla. Temel mekanizmalara bakt\u0131\u011f\u0131m\u0131zda bu ara\u015ft\u0131rma kesinlikle do\u011fru. \u00c7\u00fcnk\u00fc uyku, savunma sistemini d\u00fczenleyen en \u00f6nemli denge sistemidir. Uyku, \u00f6zellikle savunma sistemine ait ana h\u00fccreleri etkileyici \u00f6zelli\u011fe sahip. Uyku ki\u015finin hem ya\u015fam s\u00fcresini hem hayat boyu aktivitelerini belirler. Bu sebeplerden dolay\u0131 d\u00fczenli bir uyku sa\u011fl\u0131kl\u0131 bir savunma sistemi i\u00e7in en \u00f6nemli mekanizmad\u0131r&#8221; dedi.<\/p>\n<p>Koronavir\u00fcs s\u00fcrecinde yetersiz uykunun iki problemi ortaya \u00e7\u0131kard\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6yleyen Prof. Dr. Muhammed Akkoyunlu, &#8220;\u0130lk olarak uyku yetersizli\u011fi ki\u015finin \u00e7ok daha fazla vir\u00fcse enfekte olma olas\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 art\u0131r\u0131yor. \u0130kincisiyse uyku yetersizli\u011fi koronavir\u00fcs\u00fcn \u00e7ok daha a\u011f\u0131r ge\u00e7mesine ve \u00f6l\u00fcmc\u00fcl seyretmesine neden oluyor. Bizlerin \u00e7ok \u00f6nemsemedi\u011fi uyku eksikli\u011finin koronavir\u00fcs fark\u0131nda. \u015eunu biliyoruz ki korona enfeksiyonun kapan hastalar\u0131n uyku d\u00fczeni bozuluyor. Hemen hemen her hastam\u0131z da bu d\u00fczen bozuklu\u011fu s\u00f6z konusu. Biliyoruz ki uyku hastal\u0131k s\u0131ras\u0131nda nekadar bozulursa hastal\u0131k o kadar a\u011f\u0131r ge\u00e7iyordur. Sonu\u00e7 olarak uyku s\u00fcresi olduk\u00e7a \u00f6nemlidir. Yeti\u015fkinlere ortalama yakla\u015f\u0131k 8 saatlik bir uyku \u00f6neriyoruz. Bu s\u00fcre 6 saatten az oldu\u011fu zaman \u00f6l\u00fcm, kalp damar hastal\u0131klar\u0131 ve kanser riskleri de art\u0131yor. Bu sebepten dolay\u0131 vatanda\u015flar\u0131m\u0131z uykuya ba\u015flama saatini, s\u00fcresini iyi ayarlamal\u0131. Uyku hijyenine dikkat edilmesine  ra\u011fmen uyku d\u00fczeninde iyile\u015fme  s\u00f6z konusu olmuyorsa hastalar\u0131n bir doktora ba\u015fvurmalar\u0131 gerekir\u201d diye konu\u015ftu.<\/p>\n<p>&#8220;UYKU YETERS\u0130ZL\u0130\u011e\u0130 B\u0130R\u00c7OK KANSER T\u00dcR\u00dcNE DAVET\u0130YE \u00c7IKARIYOR&#8221;<\/p>\n<p>Prof. Dr. Muhammed Akkoyunlu s\u00f6zlerine \u015fu \u015fekilde devam etti:<\/p>\n<p>&#8220;Uykunun gecikmesi sadece savunma sistemini zay\u0131flatm\u0131yor. Ayn\u0131 zamanda bir\u00e7ok kansere de davetiye \u00e7\u0131kar\u0131yor. Erken ya\u015flanma, \u015feker hastal\u0131\u011f\u0131, kalp damar hastal\u0131klar\u0131n temelinde de uyku yetersizli\u011fi yat\u0131yor.&#8221;<\/p>\n<p>&#8220;LED EKRANLARA D\u0130KKAT&#8221;<\/p>\n<p>Uyku hijyeninin \u00f6nemli oldu\u011funu belirten Prof. Dr. Muhammed Akkoyunlu, &#8220;Uyku sorunlar\u0131n\u0131n b\u00fcy\u00fck bir k\u0131sm\u0131 bizim ya\u015fant\u0131m\u0131zda yapt\u0131\u011f\u0131m\u0131z baz\u0131 davran\u0131\u015flara ba\u011fl\u0131. Uykuyu en iyi d\u00fczenleyen \u015fey karanl\u0131kt\u0131r. Karanl\u0131k bir ortamda uyudu\u011fumuz zaman melatonin hormonu salg\u0131lan\u0131r ve uykumuz gelir. Ama karanl\u0131k ortam\u0131 sa\u011flayamad\u0131\u011f\u0131m\u0131z zaman \u00f6zellikle LED ekranlar ciddi bir \u015fekilde uyku sorunu ya\u015famam\u0131za neden olur. Yatak odas\u0131nda var olan televizyon ya da uyumadan \u00f6nce ele al\u0131nan telefon uykunun ba\u015flamas\u0131n\u0131 geciktirir. Bu sebepten dolay\u0131 bizler yatmadan \u00f6nce led ekranlara bak\u0131lmamas\u0131n\u0131 \u00f6neriyoruz. Ayn\u0131 zamanda ge\u00e7 uyuyup ge\u00e7 kalkm\u0131yorsan\u0131z uykuyla alakal\u0131 ciddi bir sorun ya\u015famazs\u0131n\u0131z. Karanl\u0131k, sessiz ve serin bir ortam sa\u011flad\u0131n\u0131z ancak bunlara ra\u011fmen uyuyam\u0131yorsan\u0131z o zaman psikolojik etkiler \u00f6n plana \u00e7\u0131k\u0131yor. Bu nedenle uyku problemi ya\u015fayan hastalara rahatlat\u0131c\u0131 egzersizler \u00f6neriyorum. Ayn\u0131 zamanda uyku sorunuyla birlikte kar\u015f\u0131m\u0131za bir\u00e7ok hastal\u0131k \u00e7\u0131k\u0131yor. Uyuyamaman\u0131n temelinde davran\u0131\u015fsal etkenlerimiz var. Mesela uykuyu sa\u011flayan en \u00f6nemli \u015fey karanl\u0131kt\u0131r. Modern zaman\u0131n en b\u00fcy\u00fck sorunlar\u0131ndan biri \u0131\u015f\u0131k kirlili\u011fidir. Bu \u0131\u015f\u0131k kirlili\u011fi insanlar\u0131n uyumas\u0131n\u0131 engeller. \u00d6zellikle son d\u00f6nemlerde olduk\u00e7a kullan\u0131lan led tabelalar uykuya dalmada b\u00fcy\u00fck sorun yarat\u0131yor\u201d ifadelerini kulland\u0131.<\/p>\n<p>Kaynak: DHA<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Bir\u00e7ok insan\u0131n \u00f6nemsemedi\u011fi uyku sorunu viral enfeksiyonlar ba\u015fta olmak \u00fczere baz\u0131 sa\u011fl\u0131k problemini beraberinde getiriyor.<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":598,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[61],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"http:\/\/www.istesaglikdergisi.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/632"}],"collection":[{"href":"http:\/\/www.istesaglikdergisi.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"http:\/\/www.istesaglikdergisi.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/www.istesaglikdergisi.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/www.istesaglikdergisi.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=632"}],"version-history":[{"count":1,"href":"http:\/\/www.istesaglikdergisi.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/632\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":633,"href":"http:\/\/www.istesaglikdergisi.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/632\/revisions\/633"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/www.istesaglikdergisi.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/598"}],"wp:attachment":[{"href":"http:\/\/www.istesaglikdergisi.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=632"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"http:\/\/www.istesaglikdergisi.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=632"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"http:\/\/www.istesaglikdergisi.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=632"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}