{"id":65,"date":"2012-12-26T21:05:22","date_gmt":"2012-12-26T19:05:22","guid":{"rendered":"http:\/\/www.istesaglikdergisi.com.tr\/index.php\/2012\/12\/26\/bilim-dunyasinin-gozleri-turkiyenin-tehdit-altindaki-zengin-dogasina-cevrildi\/"},"modified":"2020-10-10T09:50:49","modified_gmt":"2020-10-10T06:50:49","slug":"bilim-dunyasinin-gozleri-turkiyenin-tehdit-altindaki-zengin-dogasina-cevrildi","status":"publish","type":"post","link":"http:\/\/www.istesaglikdergisi.com.tr\/index.php\/2012\/12\/26\/bilim-dunyasinin-gozleri-turkiyenin-tehdit-altindaki-zengin-dogasina-cevrildi\/","title":{"rendered":"Bilim D\u00fcnyas\u0131n\u0131n G\u00f6zleri, T\u00fcrkiye\u2019nin Tehdit Alt\u0131ndaki Zengin Do\u011fas\u0131na \u00c7evrildi"},"content":{"rendered":"<p style=\"text-align: justify;\">Ba\u015fyazarl\u0131\u011f\u0131n\u0131 KuzeyDo\u011fa Derne\u011fi Ba\u015fkan\u0131 ve\u00a0Utah \u00dcniversitesi Biyoloji B\u00f6l\u00fcm\u00fc \u00d6\u011fretim\u00a0\u00dcyesi Do\u00e7. Dr. \u00c7a\u011fan \u015eekercio\u011flu\u2019nun yapt\u0131\u011f\u0131 ve 11\u00a0\u00fcniversiteden konusunda uzman 13 bilim insan\u0131n\u0131n\u00a0iki y\u0131l boyunca emek verdi\u011fi \u201cTurkey\u2019s Globally\u00a0Important Biodiversity in Crisis &#8211; T\u00fcrkiye\u2019nin K\u00fcresel\u00a0\u00d6l\u00e7ekte \u00d6nemli Biyolojik \u00c7e\u015fitlili\u011fi Krizde\u201d makalesi,\u00a0sayg\u0131n do\u011fa koruma bilim dergisi Biological\u00a0Conservation\u2019\u0131n Aral\u0131k 2011 say\u0131s\u0131nda yay\u0131nland\u0131.\u00a021,000 kelime ve 247 referanstan olu\u015fan \u00e7ok kapsaml\u0131\u00a0ve g\u00fcncel bu makale, gerek \u00fclkemizin d\u00fcnya\u00a0\u00e7ap\u0131ndaki biyolojik \u00e7e\u015fitlili\u011fini tek bir yay\u0131nda \u00f6zetlemesi,\u00a0gerek \u015fu an T\u00fcrkiye\u2019nin do\u011fas\u0131n\u0131 tehdit eden\u00a0g\u00fcncel sorunlar\u0131 irdelemesi ve gerekse T\u00fcrkiye\u2019de\u00a0do\u011fa koruma i\u00e7in bir acil eylem plan\u0131 olu\u015fturmas\u0131\u00a0a\u00e7\u0131s\u0131ndan b\u00fcy\u00fck bir kitleye hitap \u00a0diyor. Makale,\u00a0bilim insanlar\u0131n\u0131n yararlanabilece\u011fi \u00f6nemli bir akademik\u00a0referans olman\u0131n yan\u0131 s\u0131ra, \u00f6\u011frencilerden y\u00f6neticilere,\u00a0ilgili vatanda\u015flardan devletin farkl\u0131 birimlerindeki\u00a0karar vericilere kadar uzanan \u00e7ok geni\u015f\u00a0bir hedef kitleye T\u00fcrkiye\u2019nin biyolojik \u00e7e\u015fitlili\u011fi, ya\u015fam\u00a0alanlar\u0131 (habitatlar\u0131), yaban hayat\u0131, \u00e7evre sorunlar\u0131\u00a0ve do\u011fa koruma ihtiya\u00e7lar\u0131 ile ilgili kritik bilgiler,\u00a0kaynaklar ve \u00e7\u00f6z\u00fcm \u00f6nerileri sunuyor.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">D\u00fcnyan\u0131n \u00fc\u00e7 biyolojik \u00e7e\u015fitlilik s\u0131cak noktas\u0131n\u0131n\u00a0(Akdeniz, Kafkas ve \u0130ran-Turan) y\u00fcz\u00f6l\u00e7\u00fcm\u00fcn\u00fcnnhemen hepsini kaplad\u0131\u011f\u0131 tek \u00fclke konumundaki\u00a0T\u00fcrkiye\u2019nin d\u00fcnya \u00e7ap\u0131ndaki bitki, memeli, ku\u015f, b\u00f6cek,\u00a0kelebek, s\u00fcr\u00fcngen, amfibi, bal\u0131k, vb. \u00e7e\u015fitlili\u011fini\u00a0ortaya koyan makale, \u00f6zellikle de son y\u0131llarda\u00a0h\u0131zla artan a\u011f\u0131r do\u011fa ve yaban hayat\u0131 tahribat\u0131n\u0131n sebeplerine\u00a0de odaklan\u0131yor. Do\u011fal alanlar\u0131n yok edilmesi,\u00a0korunan alanlar\u0131n azl\u0131\u011f\u0131, k\u00f6t\u00fcye giden \u00e7evre\u00a0politikas\u0131, kontrols\u00fcz yap\u0131la\u015fma, yanl\u0131\u015f su politikalar\u0131,\u00a0baraj ve hidroelektrik santral in\u015faatlar\u0131, sulak\u00a0alanlar\u0131n kurutulmas\u0131, erozyon, kirlilik, a\u015f\u0131r\u0131 otlatma,\u00a0orman yang\u0131nlar\u0131, istilac\u0131 t\u00fcrler, k\u00fcresel iklim\u00a0de\u011fi\u015fikli\u011fi, ka\u00e7ak avc\u0131l\u0131k ve di\u011fer \u00e7evresel tehditler\u00a0detayl\u0131 bir \u015fekilde anlat\u0131l\u0131yor. Biyolojik \u00e7e\u015fitlili\u011fin\u00a0korunmas\u0131nda T\u00fcrkiye\u2019nin d\u00fcnyada 163 \u00fclke aras\u0131nda\u00a0140. se\u00e7ildi\u011fine, korunan alanlar\u0131m\u0131z\u0131n d\u00fcnya\u00a0ortalamas\u0131n\u0131n \u00e7ok alt\u0131nda oldu\u011funa, do\u011fa korumada\u00a0\u00fclkemizin hak etti\u011fi seviyeye gelmesi i\u00e7in halk\u00a0ve devletin yapmas\u0131 gerekenlere ve sivil toplum kurulu\u015flar\u0131n\u0131n\u00a0do\u011fa koruma m\u00fccadelesine de yer veriyor.\u00a0\u00d6zet olarak bu \u00f6nemli yay\u0131n, T\u00fcrkiye\u2019nin\u00a0d\u00fcnya \u00e7ap\u0131ndaki biyolojik \u00e7e\u015fitlili\u011fini genel hatlar\u0131yla\u00a0tan\u0131tmay\u0131, daha fazla ara\u015ft\u0131rma gereken b\u00f6lgeleri\u00a0ve canl\u0131 gruplar\u0131n\u0131 tespit etmeyi, do\u011fal zenginli\u011fimizi\u00a0tehdit eden fakt\u00f6rleri \u00f6zetlemeyi ve de T\u00fcrkiye\u2019de\u00a0do\u011fa koruman\u0131n hak etti\u011fi seviyeye gelmesi\u00a0i\u00e7in acilen yap\u0131lmas\u0131 gerekenleri vurgulamay\u0131\u00a0ama\u00e7l\u0131yor. Bu nedenlerden dolay\u0131 da, T\u00fcrkiye\u2019nin\u00a0do\u011fas\u0131yla, yaban hayat\u0131yla ve do\u011fas\u0131n\u0131n korunmas\u0131yla\u00a0ilgilenen herkes i\u00e7in kapsaml\u0131 ve g\u00fcncel bir\u00a0kaynak olu\u015fturuyor.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Ba\u015fyazarl\u0131\u011f\u0131n\u0131 KuzeyDo\u011fa Derne\u011fi Ba\u015fkan\u0131 ve\u00a0Utah \u00dcniversitesi Biyoloji B\u00f6l\u00fcm\u00fc \u00d6\u011fretim\u00a0\u00dcyesi Do\u00e7. Dr. \u00c7a\u011fan \u015eekercio\u011flu\u2019nun yapt\u0131\u011f\u0131 ve<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":237,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[10],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"http:\/\/www.istesaglikdergisi.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/65"}],"collection":[{"href":"http:\/\/www.istesaglikdergisi.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"http:\/\/www.istesaglikdergisi.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/www.istesaglikdergisi.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/www.istesaglikdergisi.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=65"}],"version-history":[{"count":1,"href":"http:\/\/www.istesaglikdergisi.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/65\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":257,"href":"http:\/\/www.istesaglikdergisi.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/65\/revisions\/257"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/www.istesaglikdergisi.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/237"}],"wp:attachment":[{"href":"http:\/\/www.istesaglikdergisi.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=65"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"http:\/\/www.istesaglikdergisi.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=65"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"http:\/\/www.istesaglikdergisi.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=65"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}