Amasra’da meydana gelen maden kazas\u0131n\u0131n t\u00fcm y\u00f6nleriyle ara\u015ft\u0131r\u0131larak benzer kazalar\u0131n \u00f6nlenmesine y\u00f6nelik tedbirlerin belirlenmesi amac\u0131yla kurulan TBMM Ara\u015ft\u0131rma Komisyonu, taslak raporunu tamamlad\u0131.AK Parti Kayseri Milletvekili Taner Y\u0131ld\u0131z ba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131ndaki komisyon, 3 ayl\u0131k rutin s\u00fcresinin ard\u0131ndan ald\u0131\u011f\u0131 1 ayl\u0131k ek s\u00fcrede de \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131n\u0131 s\u00fcrd\u00fcrerek, taslak raporunu bitirdi. \u00dcyelere g\u00f6nderilen rapor, milletvekillerinin g\u00f6r\u00fc\u015f ve \u00f6nerilerinin ard\u0131ndan esas rapor haline getirilerek, Meclis Ba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131na sunulacak.<\/p>\n
Alt\u0131 b\u00f6l\u00fcmden olu\u015fan toplam 366 sayfal\u0131k taslak raporda, yer alt\u0131 k\u00f6m\u00fcr \u00fcretim y\u00f6ntemleri, \u00fcretimde kar\u015f\u0131la\u015f\u0131lan zorluklar ve m\u00fccadele y\u00f6ntemleri, yer alt\u0131 k\u00f6m\u00fcr i\u015fletmecili\u011finde i\u015f sa\u011fl\u0131\u011f\u0131 ve g\u00fcvenli\u011fi, Amasra Ta\u015fk\u00f6m\u00fcr\u00fc M\u00fcessesesi yer alt\u0131 k\u00f6m\u00fcr madeninde meydana gelen metan patlamas\u0131 kazas\u0131na ili\u015fkin yap\u0131lan \u00e7al\u0131\u015fmalarla ilgili bilgi ve bulgular\u0131n yan\u0131 s\u0131ra maden sekt\u00f6r\u00fcndeki kazalar\u0131n \u00f6nlenmesine y\u00f6nelik ilave \u00f6nerilere yer verildi.<\/p>\n
Raporda, 14 Ekim 2022’de Bart\u0131n’\u0131n Amasra il\u00e7esinde T\u00fcrkiye Ta\u015fk\u00f6m\u00fcr\u00fc Kurumu’nun (TTK) Amasra Ta\u015fk\u00f6m\u00fcr\u00fc \u0130\u015fletmesi M\u00fcessesesi (AT\u0130M) taraf\u0131ndan i\u015fletilen yer alt\u0131 k\u00f6m\u00fcr madeninde metan patlamas\u0131 meydana gelmesi sonucu 41 maden i\u015f\u00e7isinin olay yerinde, 1 maden i\u015f\u00e7isinin tedavi g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fc hastanede ya\u015fam\u0131n\u0131 yitirdi\u011fi, 5’i a\u011f\u0131r olmak \u00fczere 11 i\u015f\u00e7inin yaraland\u0131\u011f\u0131, yaral\u0131lardan 2’si a\u011f\u0131r 4’\u00fcn\u00fcn tedavisinin Ba\u015fak\u015fehir \u00c7am ve Sakura Hastanesi’nde devam etti\u011fi belirtildi.<\/p>\n
Patlama nedeniyle eksi 350 kat\u0131ndaki t\u00fcm galeriler ile eksi 250 kat\u0131 aras\u0131ndaki bir\u00e7ok b\u00f6l\u00fcm\u00fcn de\u011fi\u015fen oranlarda patlamadan etkilendi\u011finin anla\u015f\u0131ld\u0131\u011f\u0131 kaydedilen raporda, “Yukar\u0131da say\u0131lan alanlar\u0131n tamam\u0131na patlama sonras\u0131nda olu\u015fan kirli hava ula\u015fm\u0131\u015ft\u0131r. Kirli hava, g\u00f6r\u00fc\u015f mesafesini \u00f6nemli oranda etkilemi\u015f, i\u00e7erdi\u011fi bo\u011fucu ve zehirleyici gazlarla \u00f6l\u00fcmlere neden olmu\u015ftur.” denildi.<\/p>\n
“Vantilat\u00f6r, hava y\u00f6n\u00fcn\u00fc ters \u00e7evirebilecek \u00f6zellikte de\u011fildir”
\nRaporda, maden oca\u011f\u0131n\u0131n ana havaland\u0131rma i\u015flevini y\u00fcr\u00fcten vantilat\u00f6rle ilgili bilgilere de yer verildi. Vantilat\u00f6r\u00fcn modernizasyonuyla ilgili s\u00fcrecin 12 Temmuz 2018’de ba\u015flad\u0131\u011f\u0131na i\u015faret edilerek, \u015fu ifadelere yer verildi:<\/p>\n
“Birinci ihale ‘yap\u0131lan de\u011ferlendirme sonucunda uygun ekonomik teklif yakla\u015f\u0131k maliyete g\u00f6re y\u00fczde 64 fazla olmas\u0131’ gerek\u00e7esiyle, 25 Ocak 2021\u2019deki ikinci ihale ‘ihale teknik \u015fartnamesinde de\u011fi\u015fiklik yap\u0131laca\u011f\u0131’ gerek\u00e7esiyle 31 May\u0131s 2021’de iptal edilmi\u015f, \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc ihale de ihaleyi alan firma taraf\u0131ndan ‘pandemi ve d\u00fcnyada ya\u015fanan ekonomik sorunlardan kaynakl\u0131 temin s\u00fcrelerinde ya\u015fanan s\u0131k\u0131nt\u0131 ile s\u00fcre uzat\u0131m\u0131 talebi’ ile 23 A\u011fustos 2022’de firmaya ek s\u00fcre verilmek suretiyle s\u00fcre\u00e7 tamamlanmam\u0131\u015ft\u0131r. Kazadan 7 g\u00fcn sonra firma, imalat ve tedariklerin tamamland\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve ekipmanlar\u0131n sahaya sevke haz\u0131r oldu\u011funu ve sevk i\u00e7in tarih verilmesini talep etmi\u015ftir. Kaza ile herhangi bir illiyet ba\u011f\u0131 olmamakla birlikte havaland\u0131rma sistemi acil hallerde ve ihtiya\u00e7 halinde kullan\u0131labilmesi i\u00e7in hava y\u00f6n\u00fcn\u00fc ters \u00e7evirebilecek \u00f6zellikte de\u011fildir.”<\/p>\n
Yer alt\u0131 gazl\u0131 k\u00f6m\u00fcr ocaklar\u0131nda madenin havaland\u0131r\u0131lmas\u0131n\u0131n hayati \u00f6neme sahip oldu\u011funa dikkat \u00e7ekilen raporda, “De\u011ferlendirmeler \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131nda havaland\u0131rma plan\u0131, sens\u00f6r gaz \u00f6l\u00e7\u00fcm sonu\u00e7lar\u0131, hava h\u0131z\u0131 \u00f6l\u00e7\u00fcm sonu\u00e7lar\u0131 dikkate al\u0131nd\u0131\u011f\u0131nda havaland\u0131rman\u0131n gazl\u0131 bir k\u00f6m\u00fcr oca\u011f\u0131n\u0131n etkin ve yeterli olarak havaland\u0131rmas\u0131 i\u00e7in yetersiz oldu\u011fu de\u011ferlendirilmektedir.” teppitine yer verildi.<\/p>\n
“Defalarca alarm verildi\u011fini g\u00f6stermektedir”
\nGazl\u0131 yer alt\u0131 k\u00f6m\u00fcr ocaklar\u0131nda yetersiz havaland\u0131rma ve hava h\u0131z\u0131 sonucu metan gaz\u0131n\u0131n tabaka halinde birikmesi ve patlama tehlikesi olu\u015fturdu\u011fu dile getirilen raporda, “Merkezi gaz izleme sistemi verileri analiz edildi\u011finde ocakta hava h\u0131z\u0131n\u0131n pek \u00e7ok kez yasal s\u0131n\u0131r de\u011fer olan 0,5 m\/sn\u2019in hatta 0,1 m\/sn\u2019in alt\u0131na d\u00fc\u015ft\u00fc\u011f\u00fc g\u00f6r\u00fclm\u00fc\u015ft\u00fcr. \u015eekil 61 ve \u015eekil 62, AT\u0130M yer alt\u0131 k\u00f6m\u00fcr oca\u011f\u0131nda hava h\u0131zlar\u0131n\u0131n yetersiz oldu\u011fu ve yasal s\u0131n\u0131r de\u011ferin alt\u0131nda defalarca alarm verildi\u011fini g\u00f6stermektedir.” bilgisi payla\u015f\u0131ld\u0131.<\/p>\n
Raporda, maden oca\u011f\u0131ndaki eksi 320 kal\u0131n damar tavan yolu galerisinin iki ayr\u0131 lokasyonda bulunan 4 adet tali fan ile havaland\u0131r\u0131ld\u0131\u011f\u0131, kazadan yakla\u015f\u0131k 7 saat \u00f6nce tali fanlardan eksi 350 kotta bulunan ve eksi 320 kotta sa\u011f kal\u0131n damara hava veren fant\u00fcp\u00fcn birinin tan\u0131k ifadelerine g\u00f6re saat 13.00 civar\u0131nda kelep\u00e7esinin \u00e7\u0131karak ar\u0131za yapm\u0131\u015f olmas\u0131 nedeniyle hava h\u0131z\u0131n\u0131n olumsuz etkilenebilece\u011finin de\u011ferlendirildi\u011fi aktar\u0131ld\u0131.<\/p>\n
Kazan\u0131n nedenleri
\nRaporda, AT\u0130M’de meydana gelen kazan\u0131n t\u00fcm nedenleri, kazan\u0131n olu\u015fumuna etki edebilecek t\u00fcm fakt\u00f6rler ve aksakl\u0131klar da \u015fu \u015fekilde s\u0131raland\u0131:<\/p>\n
“Kazan\u0131n en \u00f6nemli nedeni patlay\u0131c\u0131 atmosferi olu\u015fturan metan gaz\u0131 varl\u0131\u011f\u0131n\u0131n ve patlamay\u0131 tetikleyici unsurlar\u0131n ilgili \u00f6nlemlerle y\u00f6netilememesidir.<\/p>\n
Kazan\u0131n meydana gelmesinde ana havaland\u0131rmadaki eksiklikten daha \u00f6nemli derecede olmak \u00fczere tali havaland\u0131rmadaki yetersizlik en \u00f6nemli nedenlerdendir.<\/p>\n
Metan patlamas\u0131n\u0131n tetiklemesi ile art arda ger\u00e7ekle\u015fti\u011fi d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclen k\u00f6m\u00fcr tozu patlamas\u0131n\u0131n ve patlama \u015fiddetinin oca\u011f\u0131 yatay ve dikey y\u00f6nde geni\u015f bir alanda etkilemesinin nedeni ba\u015far\u0131l\u0131 bir tozla m\u00fccadele yap\u0131lamamas\u0131 ve su\/toz barajlar\u0131n\u0131n yetersiz olmas\u0131 ve do\u011fru konumland\u0131r\u0131lmam\u0131\u015f olmas\u0131d\u0131r.<\/p>\n
\u00dcretim ve haz\u0131rl\u0131k s\u0131ras\u0131nda yap\u0131lan patlatmal\u0131 kaz\u0131 faaliyetlerinin mevzuatta belirtilen \u015fartlara uymamas\u0131 ve bunlar\u0131 kontrol eden ve denetleyen etkin bir denetim ve kontrol mekanizmas\u0131 olmamas\u0131 ortam g\u00fcvenli\u011fini riske atm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n
Kaza an\u0131nda personel eksikli\u011fi nedeni ile merkezi gaz izleme odas\u0131nda tek operat\u00f6r\u00fcn \u00e7al\u0131\u015f\u0131yor olmas\u0131, merkezi gaz izleme sisteminin sesli alarm sistemi ile entegre olmamas\u0131 yer alt\u0131 ileti\u015fim a\u011f\u0131n\u0131n zay\u0131flamas\u0131na ve bilgi ak\u0131\u015f\u0131nda aksakl\u0131klara neden olmu\u015ftur.<\/p>\n
Yap\u0131lan d\u0131\u015f denetimlerde kaza ile illiyet ba\u011f\u0131 olan tespit ve \u00f6neri olmad\u0131\u011f\u0131 g\u00f6r\u00fclmektedir. O halde etkin denetim i\u015flevini yerine getiremeyen denetim sistemlerinin de bu facian\u0131n ya\u015fanmas\u0131nda etkisinin oldu\u011fu s\u00f6ylenebilir. 2022 y\u0131l\u0131na ait onayl\u0131 \u0130SG kay\u0131t defterlerinde yer alan kurum i\u00e7i denetimlerde metan patlamas\u0131 ve havaland\u0131rma ile ilgili bir tespit ve \u00f6neriye rastlanmam\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n
\u0130\u015f sa\u011fl\u0131\u011f\u0131 ve g\u00fcvenli\u011fi e\u011fitimlerinin ve tatbikatlar\u0131n teorik e\u011fitimleri pratik hayata ge\u00e7irecek yeterlikte ve nitelikte olmamas\u0131 kazan\u0131n etkisinin yayg\u0131nla\u015fmas\u0131nda rol oynam\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n
Kazan\u0131n meydana geli\u015f nedenlerine ili\u015fkin ortaya konulan t\u00fcm hususlar\u0131n, kazan\u0131n meydana geldi\u011fi maden oca\u011f\u0131na girilebilecek \u015fartlar\u0131n olu\u015fmas\u0131ndan sonra maden oca\u011f\u0131nda yap\u0131lacak incelemelerin ard\u0131ndan yeniden de\u011ferlendirilmeye tabi tutulmas\u0131n\u0131n yerinde olaca\u011f\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclmektedir.”<\/p>\n
Maden kazalar\u0131n\u0131n \u00f6nlenmesine ili\u015fkin \u00f6neriler
\nTaslak raporda, “Maden sekt\u00f6r\u00fcn\u00fcn s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilirlik ilkeleri \u00e7er\u00e7evesinde iyile\u015ftirilmesine ili\u015fkin ilave \u00f6neriler” ba\u015fl\u0131\u011f\u0131 alt\u0131nda 120 maddelik ilave \u00f6neriye de yer verildi.<\/p>\n
Raporda yer alan \u00f6nerilerden baz\u0131lar\u0131 \u015funlar:<\/p>\n
“\u0130\u015f kazalar\u0131nda ihmal ve kusuru bulunanlara uygulanan cezai m\u00fceyyideler ve i\u015f tefti\u015flerinde denetim s\u0131ras\u0131nda tespit edilen i\u015f sa\u011fl\u0131\u011f\u0131 ve g\u00fcvenli\u011fini tehlikeye atan eksiklikler konusunda ihmal ve sorumluluk sahibi olanlara uygulanan idari yapt\u0131r\u0131mlar\u0131n cayd\u0131r\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131 art\u0131r\u0131lmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n
Ruhsats\u0131z i\u015fletildi\u011fi tespit edilen ve kapat\u0131lan madenleri i\u015fleten ki\u015filere hapis cezas\u0131 verilmesi ve bu ki\u015filerin \u00f6m\u00fcr boyu madencilik faaliyetlerinden men edilmesine y\u00f6nelik yasal d\u00fczenlemeler yap\u0131lmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n
Madencilik mevzuat\u0131 g\u00f6zden ge\u00e7irilmeli, k\u00f6m\u00fcr madencili\u011fine ili\u015fkin t\u00fcm faaliyetler i\u00e7in ayr\u0131 bir mevzuat d\u00fczenlemesi yap\u0131lmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n
Madenlerde i\u015f sa\u011fl\u0131\u011f\u0131 ve g\u00fcvenli\u011fi y\u00f6netim sisteminin olu\u015fturulmas\u0131, i\u015f g\u00fcvenli\u011fi ikliminin iyile\u015ftirilmesi ve bunun s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilir k\u0131l\u0131nmas\u0131 i\u00e7in madencilik faaliyetlerinin tek bir \u00e7at\u0131 kurulu\u015f alt\u0131nda toplanmas\u0131n\u0131 sa\u011flayacak, uluslararas\u0131 standartlarda, ba\u011f\u0131ms\u0131z bir ulusal maden i\u015f sa\u011fl\u0131\u011f\u0131 ve g\u00fcvenli\u011fi kurumu kurulmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n
Gazl\u0131 ocaklar i\u00e7in ayr\u0131 bir havaland\u0131rma mevzuat\u0131 haz\u0131rlanmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n
\u00dclkemizde metan i\u00e7eren linyit\/ta\u015fk\u00f6m\u00fcr\u00fc sahalar\u0131 i\u00e7in metan drenaj\u0131n\u0131 da i\u00e7eren metan y\u00f6netim sistemati\u011fi geli\u015ftirilmeli ve uygulanmal\u0131d\u0131r. Metan drenaj\u0131 ile ilgili mevzuat d\u00fczenlemesi yap\u0131lmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n
Madenlerde, merkezi gaz izleme sistemi ile entegre \u00e7al\u0131\u015fan erken uyar\u0131 sistemi bulunmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n
K\u00f6m\u00fcr sahalar\u0131n\u0131n verimli ve g\u00fcvenli olarak \u00fcretilebilmesi i\u00e7in a\u015fa\u011f\u0131da ba\u015fl\u0131klar halinde verilen bilimsel ara\u015ft\u0131rmalar\u0131n ivedilikle yap\u0131lmas\u0131 zorunludur. Bu \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131 organize etmek \u00fczere, bir k\u00f6m\u00fcr ara\u015ft\u0131rma enstit\u00fcs\u00fc kurulmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n
Grizu patlamalar\u0131 b\u00fcy\u00fck \u00f6l\u00e7\u00fcde patlatma kaynakl\u0131d\u0131r. Metanl\u0131 ocaklarda patlatma yap\u0131lmas\u0131 konusunda kapsaml\u0131 bir mevzuat haz\u0131rlanmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n
Yer alt\u0131 k\u00f6m\u00fcr madencili\u011fi i\u00e7in sekt\u00f6re \u00f6zel bir i\u015f\u00e7i sa\u011fl\u0131\u011f\u0131 ve g\u00fcvenli\u011fi mevzuat\u0131 \u00e7\u0131kar\u0131lmak \u00fczere \u00e7al\u0131\u015fma ba\u015flat\u0131lmas\u0131 gerekmektedir.”<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Amasra’da meydana gelen maden kazas\u0131n\u0131n t\u00fcm y\u00f6nleriyle ara\u015ft\u0131r\u0131larak benzer kazalar\u0131n \u00f6nlenmesine y\u00f6nelik tedbirlerin belirlenmesi amac\u0131yla<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":823,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[4],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"http:\/\/www.istesaglikdergisi.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/822"}],"collection":[{"href":"http:\/\/www.istesaglikdergisi.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"http:\/\/www.istesaglikdergisi.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/www.istesaglikdergisi.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/www.istesaglikdergisi.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=822"}],"version-history":[{"count":1,"href":"http:\/\/www.istesaglikdergisi.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/822\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":824,"href":"http:\/\/www.istesaglikdergisi.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/822\/revisions\/824"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/www.istesaglikdergisi.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/823"}],"wp:attachment":[{"href":"http:\/\/www.istesaglikdergisi.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=822"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"http:\/\/www.istesaglikdergisi.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=822"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"http:\/\/www.istesaglikdergisi.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=822"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}