Makine m\u00fchendisi Hasan Ayart\u00fcrk, at\u0131k s\u0131cak su, s\u0131cak gaz, baca \u0131s\u0131s\u0131 ile 100 derecenin alt\u0131ndaki jeotermal sulardan temiz enerji \u00fcretebilen teknoloji geli\u015ftirdi.<\/p>\n
Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanl\u0131\u011f\u0131n\u0131n “T\u00fcrkiye At\u0131k Is\u0131 Potansiyeli De\u011ferlendirme Projesi”nde yer alan bilgilere g\u00f6re T\u00fcrkiye’de hesaplanan toplam teorik at\u0131k \u0131s\u0131 potansiyeli y\u0131ll\u0131k 160 bin terajoule. At\u0131k \u0131s\u0131 potansiyelinin geri kazan\u0131m\u0131yla ula\u015f\u0131labilecek tasarruf y\u0131lda 650 milyon dolar, e\u015f de\u011fer karbon emisyonu azalt\u0131m\u0131 ise y\u0131lda 10 metrik ton olarak hesaplan\u0131yor. Bu da y\u0131lda yakla\u015f\u0131k 4 milyon arac\u0131n sald\u0131\u011f\u0131 karbon emisyonuna denk geliyor.<\/p>\n
At\u0131k \u0131s\u0131 potansiyelinin y\u00fczde 42’si sanayide, y\u00fczde 40’\u0131 termik santrallerde ve y\u00fczde 18’i ticari binalarda bulunuyor.<\/p>\n
Bu potansiyeli de\u011ferlendirmek \u00fczere T\u00dcB\u0130TAK Bireysel Gen\u00e7 Giri\u015fim (B\u0130GG) deste\u011fiyle 2016’da kurulan RePG Enerj firmas\u0131, sanayi ve end\u00fcstri ortamlar\u0131ndaki hava, az veya \u00e7ok yo\u011fun at\u0131k \u0131s\u0131y\u0131 kullanarak 20 kilovat saatle 1 megavat saat aras\u0131nda enerji \u00fcretimi yapan teknolojiler ve cihazlar \u00fcretiyor. Firma, “S\u0131f\u0131r At\u0131k Is\u0131” stratejisini ilk ba\u015flatan ve uygulayan \u015firket olmak istiyor.<\/p>\n
AA muhabirinin sorular\u0131n\u0131 yan\u0131tlayan RePG Enerji Y\u00f6netim Kurulu Ba\u015fkanvekili ve Kurucu Genel M\u00fcd\u00fcr\u00fc Hasan Ayart\u00fcrk, kazan ya da soba bacalar\u0131ndan d\u0131\u015far\u0131 at\u0131lan s\u0131cak baca gaz\u0131 veya 100 derece alt\u0131ndaki jeotermal s\u0131cak sular\u0131n at\u0131k \u0131s\u0131 olarak adland\u0131r\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6yledi.<\/p>\n
Ayart\u00fcrk, at\u0131k \u0131s\u0131dan enerji \u00fcretimi \u00fczerine 20 y\u0131l boyunca teorik \u00e7al\u0131\u015fmalar y\u00fcr\u00fctt\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc, 2015’te projenin ilk fiziksel \u00e7\u0131kt\u0131lar\u0131n\u0131 g\u00f6rebildiklerini ve \u015firket kurarak melek yat\u0131r\u0131mc\u0131 deste\u011fiyle bir \u00fcr\u00fcn ortaya koyma a\u015famas\u0131na geldiklerini belirtti.<\/p>\n
Hafif sanayideki fabrikalar, at\u00f6lyeler ve i\u015f yerlerinde 60 derece \u00fczerindeki at\u0131k s\u0131cak su, s\u0131cak gazla baca \u0131s\u0131s\u0131ndan enerji \u00fcretimini m\u00fcmk\u00fcn k\u0131lan bir teknoloji geli\u015ftirdiklerini ve bu teknolojinin elektrik enerjisi \u00fcreten yeni bir yenilenebilir enerji sistemi oldu\u011funu vurgulayan Ayart\u00fcrk, 250 kilovatl\u0131k bir cihaz\u0131n 1000 evin elektrik ihtiyac\u0131n\u0131 kar\u015f\u0131layabilecek g\u00fc\u00e7te enerji \u00fcretti\u011fini anlatt\u0131.<\/p>\n
Hem hafif sanayide hem jeotermalde kullan\u0131l\u0131yor<\/p>\n
Cihaz\u0131n hafif sanayi d\u0131\u015f\u0131nda jeotermal sularda da kullan\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 bildiren Ayart\u00fcrk, sistemin bu alanda \u00e7evreye sa\u011flad\u0131\u011f\u0131 faydalar hakk\u0131nda, “Teknolojimiz s\u0131f\u0131r karbon sal\u0131m\u0131yla enerji \u00fcretiyor. Yerin alt\u0131ndan \u00e7\u0131kan s\u0131cak suyu elektrik enerjisine d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fcyor ve tekrar yerin alt\u0131na bas\u0131yor. Daha d\u00fc\u015f\u00fck s\u0131cakl\u0131klarda \u00e7al\u0131\u015fabildi\u011fi i\u00e7in bazen suyu da \u00e7\u0131kartmaya gerek kalm\u0131yor. Yeri bir miktar kazarak, do\u011frudan topra\u011f\u0131n kendi \u0131s\u0131s\u0131n\u0131 kullanarak elektrik \u00fcretebiliyoruz. \u00d6rne\u011fin bah\u00e7eli konutlarda dahi toprak kaynakl\u0131 \u0131s\u0131 pompalar\u0131n\u0131n indi\u011fi yerlere inerek elektrik \u00fcretilebiliyor b\u00f6ylece \u00e7ok ciddi anlamda bir karbon sal\u0131m\u0131n\u0131 engelliyor.” de\u011ferlendirmesini yapt\u0131.<\/p>\n
At\u0131k \u0131s\u0131dan enerji \u00fcreten jeotermal sistemin, mevcut sistemlerden daha d\u00fc\u015f\u00fck s\u0131cakl\u0131k farklar\u0131nda \u00e7al\u0131\u015fabildi\u011fini aktaran Ayart\u00fcrk, \u015funlar\u0131 kaydetti:<\/p>\n
“60 derece at\u0131k \u0131s\u0131, 20 derece d\u0131\u015f ortam sonu\u00e7ta 40 derece s\u0131cakl\u0131k fark\u0131n\u0131 kullanarak konvansiyonel sistemlere g\u00f6re \u00e7ok daha y\u00fcksek verimli elektrik \u00e7\u0131kt\u0131s\u0131 elde edebiliyoruz. S\u0131cakl\u0131\u011f\u0131 yetersiz oldu\u011fu i\u00e7in mevcut teknolojiler ile kullan\u0131lamayan t\u00fcm jeotermal kuyular bizim teknolojimiz ile kullan\u0131lmas\u0131 ve mevcut jeotermal kuyular\u0131n kapasitelerinin bu teknoloji kullan\u0131larak art\u0131r\u0131lmas\u0131 durumunda T\u00fcrkiye’nin kurulu g\u00fcc\u00fc olan yakla\u015f\u0131k 100 gigavat\u0131n y\u00fczde 10\u2019una tekab\u00fcl eden, fazladan 10 gigavat enerji \u00fcretme \u015fans\u0131 bulunuyor.”<\/p>\n
Sistemlerinin mod\u00fcler oldu\u011funa ve bu sayede, kurulan k\u00fc\u00e7\u00fck sistemlerin daha sonra b\u00fcy\u00fct\u00fclebildi\u011fine de\u011finen Ayart\u00fcrk, “\u00d6rne\u011fin 100 kilovatl\u0131k bir sistem kurulumu veya daha b\u00fcy\u00fck bir sistem kurulumu gerekti\u011finde kasay\u0131 b\u00fcy\u00fck yap\u0131p i\u00e7ine k\u00fc\u00e7\u00fck bir sistem kurup b\u00fcy\u00fcterek gidebiliyoruz. B\u00f6ylece \u00e7ok daha k\u0131sa s\u00fcrede elektrik \u00fcretimine ba\u015flayabiliyoruz.” diye konu\u015ftu.<\/p>\n
\u201cBizim teknolojimiz bir nevi yeni nesil \u0131s\u0131 pompas\u0131\u201d<\/p>\n
RePG Enerji Y\u00f6netim Kurulu Ba\u015fkan\u0131 H\u00fcseyin Karaya\u011f\u0131z da T\u00fcrkiye’nin d\u00fcnyada jeotermal kaynak a\u00e7\u0131s\u0131ndan 4. s\u0131rada bulundu\u011funa dikkati \u00e7ekerek, geli\u015ftirdikleri teknoloji ve cihazlarla daha \u00f6nce elektri\u011fe \u00e7evrilemeyen 100 derece ve alt\u0131ndaki b\u00fct\u00fcn jeotermal kaynaklar\u0131 elektrik enerjisine d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcrebildiklerini ifade etti.<\/p>\n
Petrol, do\u011falgaz gibi sistemlerin d\u00fcnyaya \u00e7ok b\u00fcy\u00fck zarar verdi\u011finin alt\u0131n\u0131 \u00e7izen Karaya\u011f\u0131z, enerji \u00fcretiminde m\u00fcmk\u00fcn olduk\u00e7a do\u011fal kaynaklardan faydalan\u0131lmas\u0131 gerekti\u011fini ve T\u00fcrkiye\u2019de var olan do\u011fal s\u0131cak su kaynaklar\u0131n\u0131n, geli\u015ftirdikleri teknolojiler sayesinde yak\u0131ta d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc vurgulad\u0131.<\/p>\n
Karaya\u011f\u0131z, \u015f\u00f6yle devam etti:<\/p>\n
“Bu kaynaklar\u0131 kullanan teknolojiler bundan sonra \u00e7ok daha \u00f6nemli hale gelecek. T\u00fcrkiye’nin \u015fans\u0131 da hem yer alt\u0131 s\u0131cak su kaynaklar\u0131 hem yer \u00fcst\u00fc kaynaklar\u0131 g\u00fcne\u015f sayesinde \u015fans\u0131 \u00e7ok fazla. D\u00fcnya da buna do\u011fru gidiyor. Is\u0131 pompas\u0131 diye bir kavram var. Bizim teknolojimiz de zaten bir nevi yeni nesil \u0131s\u0131 pompas\u0131. Bu bak\u0131mdan d\u00fcnyan\u0131n enerji derdi yok, sadece bu enerji kaynaklar\u0131n\u0131 kullan\u0131ma sunacak teknolojilere ihtiya\u00e7 var. Rakip \u0131s\u0131 pompalar\u0131 elektrik harcayarak, \u0131s\u0131tma ve so\u011futma yaparlar. Biz zaten \u0131s\u0131tma ve so\u011futma yap\u0131yoruz ayr\u0131ca \u00fcst\u00fcne elektrik \u00fcretiyoruz.”<\/p>\n
T\u00fcrkiye’nin, sahip oldu\u011fu yer alt\u0131 s\u0131cak sular\u0131yla kendi elektrik ihtiyac\u0131n\u0131 kar\u015f\u0131layacak durumda oldu\u011fu g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcn\u00fc payla\u015fan Karaya\u011f\u0131z, “Sadece bunun teknolojik olarak geli\u015ftirilmesi ve makineye d\u00f6n\u00fc\u015fmesi laz\u0131md\u0131. Bu bir ba\u015flang\u0131\u00e7. At\u0131l durumdaki enerji potansiyelimizi \u201cS\u0131f\u0131r at\u0131k \u0131s\u0131” yakla\u015f\u0131m\u0131yla \u00f6nce \u00fclkemize sonra d\u00fcnyaya yayg\u0131nla\u015ft\u0131rmak istiyoruz” diyerek s\u00f6zlerini tamamlad\u0131.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Makine m\u00fchendisi Hasan Ayart\u00fcrk, at\u0131k s\u0131cak su, s\u0131cak gaz, baca \u0131s\u0131s\u0131 ile 100 derecenin alt\u0131ndaki<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":931,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[10],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"http:\/\/www.istesaglikdergisi.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/930"}],"collection":[{"href":"http:\/\/www.istesaglikdergisi.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"http:\/\/www.istesaglikdergisi.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/www.istesaglikdergisi.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/www.istesaglikdergisi.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=930"}],"version-history":[{"count":1,"href":"http:\/\/www.istesaglikdergisi.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/930\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":932,"href":"http:\/\/www.istesaglikdergisi.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/930\/revisions\/932"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/www.istesaglikdergisi.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/931"}],"wp:attachment":[{"href":"http:\/\/www.istesaglikdergisi.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=930"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"http:\/\/www.istesaglikdergisi.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=930"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"http:\/\/www.istesaglikdergisi.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=930"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}